Bij een herstructurering pas je de activiteiten, de schulden of de juridische structuur van je onderneming aan, zodat zij levensvatbaar blijft. Veel gaat buiten de rechter om, maar de wet biedt ook instrumenten: een onderhands akkoord dat de rechtbank homologeert (artikel 370 en 384 Faillissementswet), surseance van betaling (artikel 214 Fw) en een juridische fusie of splitsing (artikel 2:309 en 2:334a BW).
Onze advocaten ondernemingsrecht staan je bij als je bedrijf noodgedwongen van koers moet wijzigen. Ons team wordt geleid door advocaat Remko Roosjen, die vele ondernemingen heeft begeleid bij het herstructureren van de onderneming. Bij een herstructurering speelt een groot aantal zaken. Hoe wordt omgegaan met bestuurders en aandeelhouders wanneer de kaarten opnieuw geschud worden? Wat betekent een herstructurering voor het personeel van de onderneming en wat moet er gebeuren met de commerciële overeenkomsten met je leveranciers of afnemers? Afhankelijk van je voorliggende vragen stellen wij een team van specialisten voor je samen, zodat het belang van je onderneming optimaal gewaarborgd is.
Een reorganisatieplan zal onderdeel vormen van de nieuwe koers. We zullen dat samen met je inrichten, uitvoeren en waar nodig de juridische sturing geven. We treden namens je in overleg met de belastingdienst, de banken, schuldeisers, de verzekeraars en alle andere handelspartijen en zakelijke relaties met wie je afspraken moet gaan maken. Het belang van de onderneming hierbij voorop.
Advocaten voor de herstructurering van activiteiten en schulden
Onze advocaten voor de herstructurering van activiteiten en schulden kijken daarnaast ook naar aangrenzende zaken die aandacht behoeven. Te denken valt aan vragen rondom bestuurdersaansprakelijkheid, doorstart van ondernemingen, het terugvorderen van eigendommen, de uitwinning van zekerheidsrechten, zaken rondom (het voorkomen van een) faillissement, zoals het aanbieden van een crediteurenakkoord (artikel 138 en 252 Fw), de pre-pack (waarvoor de Faillissementswet geen aparte regeling bevat) of advies over de WHOA.
Hoe werkt de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA)?
Met de WHOA kun je je schuldeisers en aandeelhouders, of een deel van hen, een akkoord aanbieden dat hun rechten wijzigt, ook als niet iedereen daarmee instemt. Dat kan als het redelijkerwijs aannemelijk is dat je niet kunt blijven doorgaan met het betalen van je schulden (artikel 370 lid 1 Fw). Schuldeisers en aandeelhouders stemmen per klasse. Een klasse van schuldeisers stemt in als schuldeisers met samen ten minste twee derde van het bedrag aan vorderingen van wie in die klasse heeft gestemd, voor zijn (artikel 381 lid 6 Fw). Heeft ten minste één klasse ingestemd, dan kun je de rechtbank om homologatie vragen; in bepaalde gevallen moet dat een klasse zijn van schuldeisers die bij faillissement naar verwachting nog iets zouden ontvangen (artikel 383 lid 1 Fw). Het gehomologeerde akkoord bindt de schuldenaar en alle stemgerechtigde schuldeisers en aandeelhouders, ook wie tegenstemde (artikel 385 Fw). Een schuldeiser of aandeelhouder die niet heeft ingestemd, kan de rechtbank vragen de homologatie te weigeren; de rechtbank kan dat doen als summierlijk blijkt dat hij met het akkoord slechter af is dan bij een vereffening in faillissement (artikel 384 lid 3 Fw). Het herstructureringsplan moet daarom goed worden uitgewerkt en op haalbaarheid getoetst. Rechten van werknemers uit hun arbeidsovereenkomst vallen buiten de WHOA (artikel 369 lid 4 Fw).
Wat zijn de voordelen van de WHOA?
De WHOA biedt je onder meer deze mogelijkheden:
- Afkoelingsperiode. Heb je een startverklaring gedeponeerd (artikel 370 lid 3 Fw) en een akkoord aangeboden of binnen twee maanden toegezegd, dan kun je de rechtbank vragen een afkoelingsperiode af te kondigen van ten hoogste vier maanden, met verlenging tot ten hoogste acht maanden in totaal (artikel 376 lid 2 en 5 Fw; in bepaalde grensoverschrijdende gevallen ten hoogste vier maanden in totaal, artikel 376 lid 6 Fw). Derden, zoals schuldeisers, kunnen zich dan niet zonder machtiging van de rechtbank verhalen op je goederen of goederen opeisen, mits zij over de afkoelingsperiode zijn geïnformeerd of weten dat een akkoord wordt voorbereid. Een faillissementsaanvraag van een schuldeiser wordt in die periode geschorst (artikel 376 lid 2 onder c Fw). De rechtbank kan ook beslagen opheffen.
- Contracten aanpassen. Je kunt een wederpartij voorstellen een overeenkomst te wijzigen of te beëindigen. Weigert zij, dan kun je de overeenkomst opzeggen als de rechtbank het akkoord homologeert en toestemming geeft voor de opzegging; de wederpartij heeft dan recht op schadevergoeding, die het akkoord kan wijzigen (artikel 373 lid 1 en 2 Fw). Arbeidsovereenkomsten vallen hierbuiten (artikel 369 lid 4 Fw).
- Geen ontbinding of opschorting wegens de WHOA zelf. Het voorbereiden van een akkoord en een afkoelingsperiode zijn voor je wederpartijen geen grond om een overeenkomst te ontbinden of hun nakoming op te schorten (artikel 373 lid 3 Fw).
- Binding van tegenstemmers. Na homologatie is het akkoord ook bindend voor schuldeisers en aandeelhouders die tegenstemden (artikel 385 Fw). Wie zelf niet heeft ingestemd en in een klasse zit die niet heeft ingestemd, kan de rechtbank wel vragen de homologatie te weigeren, bijvoorbeeld als ten nadele van die klasse wordt afgeweken van de wettelijke of contractuele rangorde, tenzij daarvoor een redelijke grond bestaat en die schuldeisers of aandeelhouders daardoor niet in hun belang worden geschaad (artikel 384 lid 4 onder b Fw).
Ook een schuldeiser, een aandeelhouder of de ondernemingsraad kan de rechtbank vragen een herstructureringsdeskundige aan te wijzen die een akkoord aanbiedt (artikel 371 lid 1 Fw). Drijf je een MKB-onderneming en heb je nog geen startverklaring gedeponeerd, dan wijst de rechtbank het verzoek alleen toe als je daarmee instemt; weigert het bestuur van een rechtspersoon zonder goede reden, dan kan de rechtbank bepalen dat haar beslissing dezelfde kracht heeft als die instemming (artikel 371 lid 15 Fw).
Wat is het verschil tussen de WHOA en surseance van betaling?
Surseance van betaling vraag je aan als je voorziet dat je niet kunt blijven doorgaan met het betalen van je opeisbare schulden (artikel 214 lid 1 Fw). Het verzoekschrift wordt door jou en je advocaat ondertekend. De rechtbank verleent de surseance dadelijk voorlopig en benoemt een of meer bewindvoerders (artikel 215 lid 2 Fw), tenzij tegelijk een verzoek tot aanwijzing van een herstructureringsdeskundige aanhangig is; dat verzoek wordt dan eerst behandeld (artikel 215 lid 3 Fw). Daarna kun je alleen met medewerking, machtiging of bijstand van de bewindvoerder over je vermogen beslissen (artikel 228 lid 1 Fw).
Surseance werkt niet tegen schuldeisers met voorrang, voor zover zij zich op de goederen kunnen verhalen waarop die voorrang rust (artikel 232 Fw). De rechtbank kan wel een afkoelingsperiode afkondigen van ten hoogste twee maanden, eenmaal te verlengen met ten hoogste twee maanden (artikel 241a lid 1 Fw). In surseance kun je de schuldeisers voor wie de surseance werkt een akkoord aanbieden (artikel 252 Fw).
Bij de WHOA benoemt de rechtbank geen bewindvoerder; wel kan zij een herstructureringsdeskundige aanwijzen of een observator aanstellen (artikel 371 en 380 Fw). Een akkoord onder de WHOA kan bovendien ook rechten wijzigen van schuldeisers met een voorrang, zoals pand- en hypotheekhouders, en van aandeelhouders; zij worden dan in aparte klassen ingedeeld (artikel 374 lid 1 Fw). Je kunt kiezen voor een besloten of een openbare akkoordprocedure (artikel 369 lid 6 Fw).
Wanneer gebruik je een juridische fusie of splitsing bij een herstructurering?
Met een juridische fusie gaat het vermogen van een rechtspersoon onder algemene titel over op een andere of een nieuwe rechtspersoon (artikel 2:309 BW). Bij een splitsing gaat het vermogen, of bij een afsplitsing een deel ervan, onder algemene titel over op een of meer andere rechtspersonen (artikel 2:334a BW). Zo kun je bijvoorbeeld activiteiten samenvoegen of een onderdeel in een aparte vennootschap onderbrengen.
- De rechtspersonen moeten in de regel dezelfde rechtsvorm hebben; een nv en een bv gelden daarbij als dezelfde rechtsvorm (artikel 2:310 lid 1 en 3 BW en 2:334b lid 1 en 3 BW).
- Tijdens faillissement of surseance van betaling mag een rechtspersoon niet fuseren (artikel 2:310 lid 6 BW). Voor splitsing geldt hetzelfde, behalve als alle verkrijgende rechtspersonen bij de splitsing opgerichte nv’s of bv’s zijn waarvan de splitsende rechtspersoon enig aandeelhouder wordt (artikel 2:334b lid 6 en 7 BW).
- Schuldeisers kunnen tot een maand na de aankondiging van het voorstel bij de rechtbank verzet doen en zekerheid verlangen (artikel 2:316 BW en 2:334l BW).
- De fusie geschiedt bij notariële akte en wordt van kracht op de dag na het verlijden ervan (artikel 2:318 lid 1 BW).
Veelgestelde vragen over herstructurering
Wat is herstructurering van een onderneming?
Je past de activiteiten, schulden of juridische structuur van je onderneming aan om haar levensvatbaar te houden. Dat kan met afspraken met schuldeisers en contractpartijen, maar ook met wettelijke instrumenten zoals een onderhands akkoord onder de WHOA (artikel 370 Fw), surseance van betaling (artikel 214 Fw) of een juridische fusie of splitsing (artikel 2:309 en 2:334a BW).
Wanneer kun je een WHOA-akkoord aanbieden?
Als het redelijkerwijs aannemelijk is dat je niet kunt blijven doorgaan met het betalen van je schulden (artikel 370 lid 1 Fw). De WHOA geldt niet voor een natuurlijk persoon die geen zelfstandig beroep of bedrijf uitoefent, en onder meer niet voor banken en verzekeraars (artikel 369 lid 1 Fw). Ook is de WHOA niet van toepassing als je in de afgelopen drie jaar een akkoord hebt aangeboden dat door alle klassen is verworpen of waarvan de rechtbank de homologatie heeft geweigerd, behalve als een herstructureringsdeskundige wordt aangewezen (artikel 369 lid 5 Fw).
Moeten alle schuldeisers instemmen met een WHOA-akkoord?
Nee. Er wordt per klasse gestemd en een klasse van schuldeisers stemt in als ten minste twee derde van het bedrag aan vorderingen van de schuldeisers die in die klasse hebben gestemd, voor is (artikel 381 lid 6 Fw). Na homologatie door de rechtbank is het akkoord ook bindend voor wie tegenstemde (artikel 385 Fw). Tegenstemmers kunnen de rechtbank wel vragen de homologatie te weigeren (artikel 384 lid 3 en 4 Fw).
Hoe lang duurt een afkoelingsperiode onder de WHOA?
Een afkoelingsperiode die de rechtbank op verzoek afkondigt, geldt voor ten hoogste vier maanden. Op verzoek kan de rechtbank die verlengen als belangrijke vooruitgang is geboekt met het akkoord, maar in totaal duurt de afkoelingsperiode ten hoogste acht maanden (artikel 376 lid 2 en 5 Fw). In een besloten akkoordprocedure waarbij het centrum van je voornaamste belangen in de drie maanden daarvoor vanuit een andere lidstaat is verplaatst, is dat in totaal ten hoogste vier maanden (artikel 376 lid 6 Fw).
Kun je met de WHOA een huurcontract opzeggen?
Ja, onder voorwaarden. Je doet de verhuurder eerst een voorstel tot wijziging of beëindiging. Weigert hij, dan kun je de overeenkomst opzeggen als de rechtbank het akkoord homologeert en toestemming geeft voor de opzegging. De verhuurder heeft dan recht op schadevergoeding, die het akkoord kan wijzigen (artikel 373 lid 1 en 2 Fw).
Primaire bronnen
- Faillissementswet (geldend vanaf 1 september 2026): artikel 214, 215, 228, 232, 241a, 252, 369, 370, 371, 373, 374, 376, 380, 381, 383, 384 en 385
- Burgerlijk Wetboek Boek 2 (geldend vanaf 1 juli 2026): artikel 2:309, 2:310, 2:316, 2:318, 2:334a, 2:334b en 2:334l
Wanneer schakel je een advocaat voor herstructurering in?
Zoek je een advocaat gespecialiseerd in herstructureringen of de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA), of wil je weten hoe een reorganisatieplan eruit ziet? Onze advocaten ondernemingsrecht helpen je door het hele traject. Voor verder advies kun je contact opnemen met onze advocaat ondernemingsrecht.
