Een lease paard of bijrijcontract heeft geen eigen regeling in de wet. Betaal je een vergoeding voor het gebruik, dan kan het huur zijn (art. 7:201 BW); rijd je zonder tegenprestatie, dan kan het bruikleen zijn (art. 7A:1777 BW). Dat bepaalt wie de dierenarts betaalt en hoe je opzegt. Als eigenaar of bijrijder laat je het leasecontract daarom vooraf opstellen of toetsen.
Andere hippische onderwerpen vind je bij hippisch recht.
Wat is een leasecontract voor een paard juridisch?
De wet kent geen aparte “lease” of “bijrijovereenkomst”. Wat het is, volgt uit de afspraken: gebruik tegen een tegenprestatie kan huur zijn, gebruik om niet kan bruikleen zijn. Past de afspraak in geen van beide, dan is het een onbenoemde overeenkomst.
Huur is de overeenkomst waarbij de ene partij een zaak in gebruik verstrekt en de andere zich tot een tegenprestatie verbindt (art. 7:201 lid 1 BW). Een paard is geen zaak, maar de regels over zaken gelden met de beperkingen uit wet en ongeschreven recht ook voor dieren (art. 3:2a BW). De wet spreekt van een tegenprestatie, niet van een geldbedrag; ook een vaste taak in de verzorging kan dus meewegen.
Bruikleen is de overeenkomst waarbij de een de ander een zaak om niet in gebruik geeft, onder de voorwaarde dat die haar teruggeeft (art. 7A:1777 BW); de uitlener blijft eigenaar (art. 7A:1778 BW). Bij een mengvorm gelden beide regelingen naast elkaar, voor zover verenigbaar (art. 6:215 BW). Wat je niet regelt, vullen wet, gewoonte en redelijkheid en billijkheid aan (art. 6:248 lid 1 BW).
Waarom maakt het uit of het huur of bruikleen is?
Omdat de wet bij huur en bij bruikleen andere antwoorden geeft op wie de kosten draagt, wie voor schade aan het paard instaat en hoe de overeenkomst eindigt, voor zover je dat niet zelf regelt.
| Vraag | Huur (tegenprestatie) | Bruikleen (om niet) |
|---|---|---|
| Zorg voor het paard | gedragen als goed huurder (art. 7:213) | zorgen als zorgvuldig en redelijk handelend persoon; alleen gebruik volgens aard of afspraak (art. 7A:1781) |
| Schade aan het paard | aansprakelijk bij toerekenbare tekortkoming; alle schade, behalve brandschade, wordt vermoed daardoor te zijn ontstaan (art. 7:218 lid 1 en 2) | geen aansprakelijkheid voor waardevermindering door gebruik zonder schuld (art. 7A:1784); bij een vooraf getaxeerd paard draagt de lener ook verlies door toeval, tenzij anders bedongen (art. 7A:1783) |
| Kosten | verhuurder verhelpt gebreken, tenzij onmogelijk of onredelijk duur (art. 7:206 lid 1) | kosten om het paard te kunnen gebruiken krijgt de lener niet terug (art. 7A:1785); dringende, buitengewone noodzakelijke kosten krijgt hij terug (art. 7A:1789) |
| Einde | bepaalde tijd: van rechtswege; onbepaalde tijd: door opzegging (art. 7:228) | na de afgesproken tijd of het afgesproken gebruik (art. 7A:1787); bij dringende, onverwachte eigen behoefte kan de rechter eerdere teruggave bevelen (art. 7A:1788) |
De huurregels zijn geschreven voor zaken. Het vermoeden van art. 7:218 lid 2 BW is voor een bijrijder streng, en of een kreupel paard een “gebrek” is (art. 7:204 BW), beslist de rechter. Leg die punten zelf vast.
Wie betaalt de kosten van het paard tijdens de lease?
Wat jullie afspreken. Zonder afspraak krijgt bij bruikleen de lener de kosten die hij maakt om het paard te gebruiken niet terug (art. 7A:1785 BW) en moet bij huur de verhuurder gebreken verhelpen (art. 7:206 BW). Voor dierenarts, hoefsmid en stalling is dat te vaag.
Leg per kostenpost vast wie betaalt en wie beslist: stalling en voer, hoefsmid, dierenarts, vaccinaties en wedstrijden. Bij bruikleen krijgt de lener dringende, buitengewone en noodzakelijke kosten terug die hij niet vooraf kon melden (art. 7A:1789 BW). Staat het paard in een pensionstal, dan heeft die stal een eigen overeenkomst met de eigenaar; zie schade aan een paard in de pensionstal.
Wie is aansprakelijk voor schade aan het geleasede paard?
Dat hangt af van de afspraak en de kwalificatie. Bij huur is de huurder aansprakelijk voor schade door een toerekenbare tekortkoming, en wordt vermoed dat schade daardoor is ontstaan. Bij bruikleen moet de lener zorgvuldig zijn, maar is hij niet aansprakelijk voor slijtage door normaal gebruik.
Zo staat het in art. 7:218 lid 1 en 2 BW, met uitzondering van brandschade. Hij staat ook in voor wie met zijn goedvinden het paard gebruikt (art. 7:219 BW). Bij bruikleen geldt de zorgplicht van art. 7A:1781 BW, met de taxatieregel van art. 7A:1783 BW. Bij een onbenoemde overeenkomst geldt de algemene regel: wie tekortschiet, vergoedt de schade, tenzij de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend (art. 6:74 BW).
Wil je een leasecontract voor je paard laten opstellen, of is er al onenigheid over kosten of een blessure? Leg je situatie voor aan onze advocaat hippisch recht voordat het paard van stal wisselt.
Wie is aansprakelijk als het geleasede paard iemand verwondt?
In de regel de eigenaar. Wie een paard op grond van een lease of bijrijafspraak gebruikt, houdt het voor de eigenaar; die blijft bezitter en is aansprakelijk (art. 6:179 BW). Gebruikt de leaser het paard in zijn bedrijf, dan ligt die aansprakelijkheid bij hem.
Wie krachtens een rechtsverhouding voor een ander begint te houden, blijft dat doen tot daarin verandering komt (art. 3:111 BW). Gebruikt de leaser het paard in de uitoefening van een bedrijf, bijvoorbeeld voor lessen, dan is hij aansprakelijk (art. 6:181 lid 1 BW). Verwondt het paard de bijrijder zelf, dan kan zij de eigenaar aanspreken als zij geen medebezitter of bedrijfsmatige medegebruiker is (HR 29 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:162, r.o. 3.7 en 3.9); eigen schuld kan haar vergoeding verlagen (art. 6:101 BW). Meer hierover lees je bij aansprakelijkheid voor schade door een paard.
Welke verzekering regel je in het leasecontract?
Spreek af wie welk risico verzekert: de aansprakelijkheid van de eigenaar als bezitter, de aansprakelijkheid van de bijrijder voor eigen fouten, en eventueel het paard zelf.
Tegenover derden blijft de eigenaar aansprakelijk als bezitter (art. 6:179 BW), wat er in jullie contract ook staat. Laat elke partij bij de eigen verzekeraar nagaan wat gedekt is en leg vast wie premie en eigen risico betaalt.
Hoe beëindig je een leasecontract voor een paard?
Zoals afgesproken. Zonder afspraak eindigt huur voor bepaalde tijd vanzelf en huur voor onbepaalde tijd door opzegging. Bij bruikleen kan de eigenaar het paard pas terugvragen na de afgesproken tijd of het afgesproken gebruik.
Huur voor bepaalde tijd eindigt zonder opzegging wanneer die tijd verstrijkt; huur voor onbepaalde tijd eindigt door opzegging (art. 7:228 BW). Bij bruikleen kan de eigenaar het paard niet eerder terugvorderen (art. 7A:1787 BW), tenzij de rechter bij dringende en onverwachte eigen behoefte teruggave beveelt (art. 7A:1788 BW). Schiet een partij tekort, dan kan de ander de overeenkomst ontbinden, tenzij de tekortkoming dat niet rechtvaardigt (art. 6:265 lid 1 BW). Spreek daarom een opzegtermijn af; hoe je een overeenkomst opbouwt, lees je bij opstellen van een overeenkomst.
Wat zet je in een leasecontract voor een paard?
- Partijen, het paard (naam, chip- of paspoortnummer) en waar het staat.
- De vergoeding of tegenprestatie, of uitdrukkelijk dat het gebruik om niet is.
- Het gebruik: welke dagen, welke discipline, wie mag rijden, wedstrijden ja of nee.
- Kosten per post en de grens voor dierenartsbeslissingen.
- Schade aan het paard: wie draagt wat, en of het paard getaxeerd is.
- Verzekeringen en wie meldt.
- Duur, opzegtermijn en teruggave, ook bij blijvende blessure of verkoop van het paard.
- Het toepasselijk recht als een partij in het buitenland woont.
Een koopoptie leg je apart vast; zie het koopcontract voor een paard.
Welk recht geldt bij een bijrijder of leaser uit het buitenland?
Het recht dat jullie kiezen. Zonder keuze wijst de Rome I-verordening het recht aan, onder meer via de woonplaats van de partij die de kenmerkende prestatie verricht. Welke dat bij een lease is, zegt de verordening niet; een rechtskeuze voorkomt die discussie.
Partijen kunnen het recht kiezen (art. 3 lid 1 Rome I); zonder keuze geldt art. 4. Is de eigenaar een bedrijf en de bijrijder een particulier, dan geldt het recht van het land van zijn gewone verblijfplaats als het bedrijf daar actief is of zich op dat land richt en de lease binnen die activiteiten valt (art. 6 lid 1); een rechtskeuze mag hem dan de dwingende bescherming van dat recht niet ontnemen (art. 6 lid 2). Gaat het om een dienst die uitsluitend buiten zijn woonland wordt verricht, dan geldt die regel niet (art. 6 lid 4 onder a).
Praktijkvoorbeeld: een Antwerpse bijrijder op een Brabants paard
Stel: een particuliere eigenaar uit Breda laat haar dressuurpaard drie dagen per week rijden door een bijrijder uit Antwerpen, tegen een vast maandbedrag en de helft van de hoefsmid. Er is niets op papier. Na een jaar raakt het paard kreupel na een buitenrit en wil de eigenaar de dierenartskosten verhalen.
Zonder rechtskeuze bepaalt art. 4 Rome I of Nederlands of Belgisch recht geldt. Geldt Nederlands recht, dan kan het door de vergoeding huur zijn (art. 7:201 BW), met het vermoeden van art. 7:218 lid 2 BW. De bijrijder kan aanvoeren dat de blessure niet door haar komt; de discussie gaat dan over bewijs en over wat “goed huurderschap” bij een paard inhoudt. Een kort contract met rechtskeuze en kostenregeling had die discussie kunnen beperken.
Dit is een hypothetisch voorbeeld ter illustratie, geen echte zaak.
Bij een lease begin ik met de vraag wat de eigenaar en de bijrijder eigenlijk willen: rijplezier, wedstrijden, een paard dat in beweging blijft. Daarna zet ik de kosten en de risico’s per situatie op een rij. Pas dan kies ik de juridische vorm.
Hoe helpen wij je bij een leasecontract voor een paard?
- We stellen vast wat je wilt regelen en welke kwalificatie daarbij past.
- We stellen het leasecontract op of toetsen het concept dat je hebt gekregen.
- Bij een geschil over kosten, blessures of opzegging onderhandelen we en procederen we als dat nodig is.
Wij procederen voor cliënten in heel Nederland, in eerste aanleg en in hoger beroep. Ook eigenaren en ruiters uit België, Duitsland of het Verenigd Koninkrijk kunnen bij ons terecht.
Bij een conflict over een bijrijpaard zijn beide partijen aan het paard gehecht. Ik zoek daarom eerst een praktische regeling, zoals een verdeling van de dierenartskosten of een nette afbouw van de lease.
Veelgestelde vragen over een lease paard en bijrijden
Is een leasecontract voor een paard huur of bruikleen?
Dat hangt van de afspraken af. Gebruik tegen een tegenprestatie kan huur zijn (art. 7:201 BW jo. 3:2a BW), gebruik om niet kan bruikleen zijn (art. 7A:1777 BW). Anders is het een onbenoemde overeenkomst.
Wie betaalt de dierenarts bij een lease paard?
Wie dat in het contract staat. Zonder afspraak krijgt de lener bij bruikleen kosten om het paard te gebruiken niet terug (art. 7A:1785 BW), maar dringende buitengewone noodzakelijke kosten tot behoud van het paard wel (art. 7A:1789 BW).
Ben je als bijrijder aansprakelijk als het paard iemand trapt?
In de regel niet als bezitter: je houdt het paard voor de eigenaar (art. 3:111 BW), die aansprakelijk blijft (art. 6:179 BW). Gebruik je het paard in je bedrijf, dan ben jij aansprakelijk (art. 6:181 lid 1 BW).
Kan de eigenaar een bijrijpaard zomaar terugnemen?
Dat hangt van het contract af. Bij huur voor onbepaalde tijd eindigt de overeenkomst door opzegging (art. 7:228 lid 2 BW). Bij bruikleen kan de eigenaar het paard pas na de afgesproken tijd of het afgesproken gebruik terugvorderen, tenzij de rechter bij dringende, onverwachte eigen behoefte anders beslist (art. 7A:1787 en 7A:1788 BW).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: art. 3:2a, 3:111
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: art. 6:74, 6:101, 6:179, 6:181, 6:215, 6:248, 6:265
- Burgerlijk Wetboek Boek 7 (huur): art. 7:201, 7:204, 7:206, 7:213, 7:218, 7:219, 7:228
- Burgerlijk Wetboek Boek 7A (bruikleen): art. 7A:1777, 7A:1778, 7A:1781, 7A:1783, 7A:1784, 7A:1785, 7A:1787, 7A:1788, 7A:1789
- Verordening (EG) nr. 593/2008 (Rome I), art. 3, 4 en 6
- Hoge Raad 29 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:162
Ga je een paard leasen of uitlenen, of loopt een bijrijafspraak vast? Leg je situatie aan mij voor: bel +31 20 210 31 38 of neem contact op via de pagina advocaat hippisch recht. — Faranaz Ishak
