Een koopcontract voor een paard legt vast welk paard je koopt, wat het moet kunnen, wat de keuring liet zien en wie welk risico draagt. De wet eist geen schriftelijke koopovereenkomst, maar zonder papier bewijs je weinig. Laat het koopcontract voor je paard daarom opstellen of controleren voordat je tekent, of je nu koper, verkoper, fokker of handelaar bent.
Dit artikel gaat uit van Nederlands recht. Het overzicht van juridische vragen rond paarden vind je op onze pagina over hippisch recht.
Moet een koopovereenkomst voor een paard op papier?
Nee. Een koop van een paard is ook mondeling geldig. Toch is een schriftelijk contract verstandig: het is je bewijs van wat er over gezondheid, gebruik, prijs en levering is afgesproken.
Een paard is geen zaak, maar de regels over zaken, en dus ook over koop, gelden wel voor dieren (artikel 3:2a BW). Tenzij anders is bepaald, kunnen verklaringen in iedere vorm worden gedaan (artikel 3:37 lid 1 BW).
Hoe omschrijf je het paard in het koopcontract?
Omschrijf het paard zo dat er geen twijfel is over de identiteit: naam, geboortedatum, geslacht, levensnummer en chipnummer. Leg daarnaast vast waarvoor de koper het paard koopt, want dat bepaalt wat de koper mag verwachten.
Het paard moet aan de overeenkomst beantwoorden. Daarbij tellen de aard van het paard, de mededelingen van de verkoper en de eigenschappen die nodig zijn voor een bijzonder gebruik dat bij de overeenkomst is voorzien (artikel 7:17 lid 1 en 2 BW). Bij een consumentenkoop moet het paard geschikt zijn voor een bijzonder gebruik dat de koper uiterlijk bij het sluiten heeft meegedeeld en dat de verkoper heeft aanvaard (artikel 7:18 lid 1 onder b BW). Schrijf dus niet alleen “dressuurpaard”, maar bijvoorbeeld “geschikt voor dressuur op Z1-niveau”.
Neem ook op wat de verkoper heeft verteld over blessures, ziektes en gedrag. Wie wat moet melden en onderzoeken, lees je in ons artikel over de onderzoeksplicht bij de koop van een paard.
Wat doe je met de uitslag van de keuring?
Neem de keuringsuitslag op in het contract of als bijlage. Gebreken die de koper bij het sluiten kende of redelijkerwijs kon kennen, kan hij later in beginsel niet inroepen. Bij een consumentenkoop geldt dat alleen als de koper een afwijking uitdrukkelijk en afzonderlijk heeft aanvaard.
De hoofdregel staat in artikel 7:17 lid 5 BW. Voor een consumentenkoop is de lat hoger: een afwijking van wat de koper normaal mag verwachten, telt alleen niet als hij er bij het sluiten uitdrukkelijk van in kennis is gesteld en haar uitdrukkelijk en afzonderlijk heeft aanvaard (artikel 7:18 lid 6 BW). Zet daarom elke bevinding, bijvoorbeeld een afwijking op een röntgenfoto, apart in een bijlage die de koper apart ondertekent.
Wat een keuring wel en niet zegt en wie aansprakelijk is als de dierenarts iets mist, lees je bij de aankoopkeuring van een paard.
Mag de verkoper garantie uitsluiten?
Tegenover een consument niet: een handelaar kan de rechten van een particuliere koper bij een gebrek niet beperken of uitsluiten. Tussen ondernemers en tussen particulieren mag dat wel, maar de rechter kan een beding opzijzetten als een beroep erop onaanvaardbaar is.
Bij een consumentenkoop kan niet ten nadele van de koper van de wettelijke regels worden afgeweken en kunnen zijn rechten bij een tekortkoming niet worden beperkt of uitgesloten (artikel 7:6 lid 1 BW). Buiten de consumentenkoop is een “voetstoots”-clausule mogelijk. Een beding is dan niet van toepassing voor zover dat naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (artikel 6:248 lid 2 BW). Staat het beding in algemene voorwaarden, dan kan het bovendien vernietigbaar zijn als het onredelijk bezwarend is (artikel 6:233 onder a BW).
Let op: verkoopt een handelaar het paard namens een particulier, dan is het toch een consumentenkoop, tenzij de koper dat wist (artikel 7:5 lid 2 BW).
Een garantie werkt de andere kant op: de verkoper belooft iets extra’s. Omschrijf dan precies wat hij garandeert, hoe lang en wat er gebeurt als de garantie niet uitkomt.
| Onderdeel | Wat je vastlegt | Wettelijk kader |
|---|---|---|
| Omschrijving | identiteit, beoogd gebruik, mededelingen verkoper | art. 7:17 lid 2; 7:18 lid 1 BW |
| Keuring | bevindingen in bijlage, bij consument apart aanvaard | art. 7:17 lid 5; 7:18 lid 6 BW |
| Garantie of uitsluiting | wat, hoe lang, welke gevolgen | art. 7:6 lid 1; 6:248 lid 2 BW |
| Risico | moment van aflevering, vervoer | art. 7:10; 7:11 BW |
| Betaling | bedrag, termijnen, aanbetaling | art. 7:26 lid 2; 7:6 lid 2 BW |
| Eigendomsvoorbehoud | eigendom pas na volledige betaling | art. 3:92 BW; 10:128 BW |
| Levering | plaats, datum, papieren | art. 7:9 BW |
| Recht en rechter | rechtskeuze, forumkeuze | Rome I art. 3; Brussel Ia art. 25 |
Wil je een paard kopen of verkopen en zeker weten dat je contract klopt? Laat je koopcontract toetsen door een advocaat hippisch recht voordat jij of de wederpartij tekent.
Wanneer gaat het risico over op de koper?
Bij de aflevering, ook als de eigendom nog niet is overgegaan. Sterft of verslechtert het paard daarna buiten schuld van de verkoper, dan blijft de koper de prijs verschuldigd. Bij een consumentenkoop met bezorging gaat het risico in beginsel pas over als de koper het paard ontvangt.
Dat volgt uit artikel 7:10 lid 1 BW. Roept de koper op goede gronden ontbinding of vervanging in, dan blijft het paard voor risico van de verkoper (lid 3). Bij een consumentenkoop met bezorging gaat het risico over zodra de koper of een door hem aangewezen derde, niet de vervoerder, het paard heeft ontvangen (artikel 7:11 lid 1 BW). Wijst de koper zelf een vervoerder aan die de verkoper niet aanbood, dan gaat het risico al over als die vervoerder het paard ontvangt (lid 2). Wat er geldt als het paard onderweg gewond raakt, lees je bij schade bij paardentransport.
Hoe regel je betaling en eigendomsvoorbehoud?
Zonder afspraak betaalt de koper bij de aflevering. Wil de verkoper zekerheid bij betaling in termijnen, dan bedingt hij een eigendomsvoorbehoud: het paard blijft van hem tot de koper volledig heeft betaald.
De betaling moet geschieden ten tijde en ter plaatse van de aflevering (artikel 7:26 lid 2 BW). Bij een consumentenkoop kan de koper tot vooruitbetaling van ten hoogste de helft van de prijs worden verplicht. Van die regel mag worden afgeweken, maar een afwijking in algemene voorwaarden geldt als onredelijk bezwarend (artikel 7:6 lid 2 BW).
Bij een eigendomsvoorbehoud wordt de verkoper vermoed het paard over te dragen onder de opschortende voorwaarde van volledige betaling (artikel 3:92 lid 1 BW). Gaat het paard naar het buitenland, dan geldt naar Nederlands internationaal privaatrecht voor de goederenrechtelijke gevolgen van het voorbehoud het recht van het land waar het paard bij de levering staat (artikel 10:128 lid 1 BW). Voor een paard dat voor export bestemd is, kunnen partijen onder voorwaarden het recht van het land van bestemming kiezen (lid 2).
Wat spreek je af over de levering?
Leg vast waar en wanneer het paard wordt overgedragen, wie het vervoer regelt en welke papieren meegaan. Bij een consumentenkoop levert de handelaar binnen dertig dagen, tenzij jullie een andere termijn afspreken.
De verkoper moet het paard met toebehoren in eigendom overdragen en afleveren; daaronder vallen ook de aanwezige titelbewijzen en bescheiden (artikel 7:9 lid 1 BW). Bij een consumentenkoop levert de verkoper onverwijld en in ieder geval binnen dertig dagen, tenzij een andere termijn is afgesproken (lid 4). Noem daarom in het contract het paspoort en andere documenten die je wilt ontvangen.
Welk recht en welke rechter kies je in het koopcontract?
Bij een koop met een buitenlandse wederpartij kies je in het contract het toepasselijke recht en de bevoegde rechter. Tegenover een consument uit een ander land heeft die keuze grenzen.
Partijen mogen het recht kiezen (Rome I artikel 3 lid 1) en een rechter aanwijzen (Brussel Ia artikel 25 lid 1). Tussen ondernemers kan het Weens Koopverdrag gelden; wie dat niet wil, sluit het uitdrukkelijk uit (artikel 6 CISG). Hoe dat uitpakt bij een buitenlandse koper of verkoper, lees je in ons artikel over een paard kopen in het buitenland.
Praktijkvoorbeeld: een springpaard voor een Duitse stal
Een handelsstal in Brabant verkoopt een zevenjarig springpaard voor € 85.000 aan een Duitse sportstal, te betalen in twee termijnen. De keuring toont een kleine afwijking op een röntgenfoto. De koper haalt het paard in Brabant op.
Het contract omschrijft het paard en het beoogde gebruik: springen op internationaal 1.40-niveau. De röntgenbevinding staat in een bijlage. Omdat beide partijen ondernemer zijn, sluiten zij aansprakelijkheid voor die bevinding uit; 7:6 BW geldt niet, maar een beroep op het beding blijft begrensd door artikel 6:248 lid 2 BW. De verkoper bedingt een eigendomsvoorbehoud tot de tweede termijn. Het paard staat bij de levering in Nederland, dus beheerst Nederlands recht de goederenrechtelijke gevolgen van dat voorbehoud (artikel 10:128 lid 1 BW). Partijen kiezen Nederlands recht, sluiten het Weens Koopverdrag uit en wijzen de Nederlandse rechter aan.
Dit is een hypothetisch voorbeeld ter illustratie, geen echte zaak.
Wanneer schakel je een advocaat in voor een koopcontract?
Vóór het tekenen, en zeker bij een hoge prijs, een buitenlandse wederpartij, betaling in termijnen of een keuring met bevindingen.
Ik begin met jouw doel: wil je zekerheid over het paard, over de betaling of over allebei? Daarna lees ik het contract op de punten uit de tabel hierboven en stel ik concrete formuleringen voor.
Hoe helpen wij je met een koopcontract voor een paard?
Wij werken in drie stappen.
- Doel, wederpartij en keuring in kaart brengen: is het een consumentenkoop?
- Het contract opstellen of toetsen, met concrete tekstvoorstellen.
- Bij een geschil de wederpartij aanschrijven, onderhandelen en zo nodig procederen.
Ik schrijf contracten die een ruiter, fokker of handelaar zonder uitleg begrijpt. Een helder contract laat weinig ruimte voor discussie.
Wij procederen voor cliënten in heel Nederland, in eerste aanleg en in hoger beroep, en staan ook kopers en verkopers uit het buitenland bij. Bel +31 20 210 31 38.
Veelgestelde vragen over het koopcontract voor een paard
Is een mondelinge koop van een paard geldig?
Ja, een koopovereenkomst voor een paard heeft geen vaste vorm nodig (artikel 3:37 lid 1 BW). Bij een geschil moet je wel bewijzen wat is afgesproken.
Mag een paard voetstoots worden verkocht?
Niet door een handelaar aan een particulier: bij een consumentenkoop kunnen de rechten van de koper niet worden uitgesloten (artikel 7:6 lid 1 BW). Tussen particulieren of ondernemers mag het wel, binnen de grens van artikel 6:248 lid 2 BW.
Wie draagt het risico als het paard na de koop overlijdt?
Na de aflevering de koper, als de oorzaak niet aan de verkoper is toe te rekenen, ook als hij nog geen eigenaar is (artikel 7:10 lid 1 BW). Bij een consumentenkoop met bezorging gaat het risico pas over als de koper het paard ontvangt, tenzij hij zelf een vervoerder koos die de verkoper niet aanbood (artikel 7:11 lid 1 en 2 BW).
Mag een paardenhandelaar volledige vooruitbetaling vragen?
Niet via algemene voorwaarden: van een particuliere koper mag hij daarin niet meer dan de helft vooruit vragen (artikel 7:26 lid 2 en 7:6 lid 2 BW). Buiten algemene voorwaarden kan van die grens worden afgeweken.
Werkt een eigendomsvoorbehoud ook als het paard naar het buitenland gaat?
Naar Nederlands internationaal privaatrecht hangt dat af van het recht van het land waar het paard bij de levering staat (artikel 10:128 lid 1 BW). Voor een paard dat voor export bestemd is, kunnen partijen onder voorwaarden het recht van het land van bestemming kiezen (lid 2).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:2a, 3:37, 3:92
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:233, 6:248
- Burgerlijk Wetboek Boek 7: artikel 7:5, 7:6, 7:9, 7:10, 7:11, 7:17, 7:18, 7:26
- Burgerlijk Wetboek Boek 10: artikel 10:128
- Weens Koopverdrag (CISG), artikel 6; Rome I-verordening, artikel 3; Brussel Ia-verordening, artikel 25
