Het grootste verschil: naar Nederlands recht komt een overeenkomst tot stand door aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 BW), zonder dat er een tegenprestatie nodig is. Het Engelse recht eist in de regel wel een tegenprestatie (consideration). Verder spelen redelijkheid en billijkheid in Nederland een grotere rol (artikel 6:248 BW), is de uitleg minder taalkundig en kan de rechter een contractuele boete matigen (artikel 6:94 BW).
Ook in de onderhandelingsfase en bij ontbinding verschillen beide systemen. Hieronder lees je per onderwerp wat het Nederlandse recht bepaalt en waar je bij een contract onder Engels recht op moet letten. Over het Engelse recht geven we alleen de hoofdlijnen: voor de toepassing op jouw contract is advies van een jurist die in het Engelse recht thuis is nodig.
Wat onderscheidt Nederlands van Engels contractenrecht?
In mijn praktijk als advocaat contractenrecht zie ik vaak dat het Nederlandse recht op belangrijke punten verschilt van het Engels recht, waaronder ook verschillen waarop men bij het sluiten van internationale contracten niet altijd bedacht is. Dit kan tot juridische geschillen leiden over de uitvoering van zo’n internationaal contract. Hieronder een aantal belangrijke verschillen tussen het Nederlandse en Engelse contractenrecht die van belang zijn voor juristen en ondernemingen die internationale contracten opstellen of onderhandelen:
- Totstandkoming zonder consideration
Naar Nederlands recht komt een overeenkomst tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan (artikel 6:217 lid 1 BW). Een tegenprestatie is geen vereiste, en tenzij de wet anders bepaalt, is er geen vorm voorgeschreven (artikel 3:37 lid 1 BW). Het Engelse recht eist voor een afdwingbaar contract in de regel consideration: iets wat de wederpartij in ruil geeft of belooft. Een belofte zonder tegenprestatie is daar in beginsel alleen bindend als die in een formele akte (deed) is vastgelegd. - Redelijkheid en billijkheid
Partijen moeten zich jegens elkaar gedragen volgens de eisen van redelijkheid en billijkheid (artikel 6:2 lid 1 BW). Die eisen kunnen de overeenkomst aanvullen, en een afspraak geldt niet voor zover toepassing in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (artikel 6:248 lid 1 en 2 BW). Het Engelse recht kent geen vergelijkbaar algemeen beginsel; good faith speelt daar vooral een rol als partijen het uitdrukkelijk afspreken. - Uitleg van het contract
In Nederland is beslissend welke zin partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepalingen mochten toekennen en wat zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten; een zuiver taalkundige uitleg is niet genoeg (HR 13 maart 1981, Haviltex). Bij een contract tussen professionele partijen kan de taalkundige betekenis groot gewicht krijgen, maar ook dan kunnen de overige omstandigheden tot een andere uitleg leiden (HR 5 april 2013, Lundiform/Mexx). Het Engelse recht legt meer nadruk op de tekst van het contract in zijn context. - Onderhandelingen en afbreken
Onderhandelende partijen moeten hun gedrag mede laten bepalen door elkaars gerechtvaardigde belangen. Ieder is vrij de onderhandelingen af te breken, tenzij dat op grond van het gerechtvaardigd vertrouwen van de wederpartij in het totstandkomen van de overeenkomst of in verband met de andere omstandigheden van het geval onaanvaardbaar zou zijn; dan kan een plicht tot schadevergoeding ontstaan (HR 12 augustus 2005, CBB/JPO). Het Engelse recht kent in beginsel geen algemene plicht om te goeder trouw te onderhandelen. - Contractuele boetes
Naar Nederlands recht mag een boete zowel schade vergoeden als aansporen tot nakoming (artikel 6:91 BW). Op verlangen van de schuldenaar kan de rechter de boete matigen als de billijkheid dit klaarblijkelijk eist, maar niet tot onder de wettelijke schadevergoeding (artikel 6:94 lid 1 BW). In het Engelse recht is een beding dat als penalty wordt aangemerkt niet afdwingbaar; een redelijke, vooraf vastgestelde schadevergoeding (liquidated damages) wel. - Ontbinding en terminologie
Naar Nederlands recht geeft iedere tekortkoming de bevoegdheid de overeenkomst geheel of gedeeltelijk te ontbinden, tenzij de tekortkoming gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt. Voor zover nakoming niet blijvend of tijdelijk onmogelijk is, moet de schuldenaar eerst in verzuim zijn (artikel 6:265 BW). Zonder contractuele beëindigingsregeling laat het Engelse recht beëindiging wegens wanprestatie in de regel alleen toe bij een ernstige tekortkoming of de schending van een wezenlijk beding (condition). Let ook op de woorden: “termination” kan zowel “opzeggen” als “ontbinden” betekenen, en “repudiation” heeft geen directe Nederlandse vertaling. - Rechtsbegrippen
Veel Engelse rechtsbegrippen hebben geen directe tegenhanger in het Nederlandse recht of hebben een andere betekenis. Voorbeelden zijn “warranty“, “best efforts” en “indirect damages“. Neem daarom definities op of vermeld de bedoelde Nederlandse juridische betekenis. - Contractlengte en detailniveau
Nederlandse contracten zijn over het algemeen korter omdat veel zaken in het Burgerlijk Wetboek zijn geregeld. Engelse en Amerikaanse contracten zijn vaak langer en gedetailleerder vanwege het case-law systeem.
Om deze valkuilen te vermijden, is het belangrijk:
- goed op de hoogte zijn van de verschillen tussen beide rechtssystemen.
- duidelijk uit te leggen wat bedoeld wordt met bepaalde termen of concepten in het contract.
- ervan bewust te zijn van de impact van het gekozen rechtsstelsel op het contract.
- (om zo nodig) extra uitleg of definities toevoegen aan het contract om misverstanden te voorkomen.
Door rekening te houden met deze verschillen kunnen juristen effectievere internationale contracten opstellen en beoordelen.
Welke rechtsbegrippen in Engelse contracten zijn onbekend in Nederland?
Er zijn verschillende Engelse rechtsbegrippen die geen directe equivalent hebben in het Nederlandse recht of een andere betekenis hebben. Hier zijn enkele belangrijke voorbeelden:
- Warranty: Dit begrip heeft geen exacte tegenhanger in het Nederlandse recht. Een “warranty” in het Engelse recht is een contractuele toezegging waarvan de schending in de regel tot een schadevergoedingsplicht leidt, maar niet tot een recht om het contract te beëindigen. Wat een warranty precies inhoudt, hangt af van het contract.
- Best efforts: Deze term wordt vaak gebruikt in Engelse contracten, maar heeft geen precieze Nederlandse juridische betekenis. In Nederland zou men eerder spreken van “inspanningsverplichting” of “redelijke inspanningen”.
- Indirect damages: Dit concept wordt anders geïnterpreteerd in het Engelse recht dan in het Nederlandse recht, waar men eerder spreekt over “gevolgschade”. De Nederlandse wet maakt geen onderscheid tussen directe en indirecte schade: vermogensschade omvat geleden verlies en gederfde winst (artikel 6:96 lid 1 BW), en vergoed wordt de schade die als gevolg van de gebeurtenis kan worden toegerekend (artikel 6:98 BW). Wat onder “indirecte schade” valt, hangt dus af van de uitleg van het contract.
- Good faith: Hoewel dit begrip lijkt op het Nederlandse “goede trouw”, heeft het niet exact dezelfde betekenis. In het Nederlandse recht spelen concepten als “goede trouw” en “redelijkheid en billijkheid” een grotere rol dan in het Engelse recht.
- Liquidated damages: Dit concept wordt in het Engels gebruikt voor een vooraf vastgestelde schadevergoeding. In het Nederlands recht kent men zowel de schadefixatiefunctie als de straffunctie van contractuele boetes, terwijl in het Engelse recht een beding dat als penalty wordt aangemerkt niet afdwingbaar is.
- Entire agreement clause: Deze clausule werkt in het Engelse recht in de regel strikter dan in het Nederlandse recht: daar strekt zij er in beginsel toe dat alleen de afspraken in het contract gelden. Naar Nederlands recht kan zo’n clausule een relevante omstandigheid zijn bij de uitleg. Welke betekenis zij heeft, hangt af van de omstandigheden van het geval, zoals de bewoordingen, de aard, inhoud en mate van detail van het contract en de manier waarop de clausule tijdens de onderhandelingen ter sprake is gekomen en onderdeel van het contract is geworden; op zichzelf is zij geen uitlegbepaling (HR 5 april 2013, Lundiform/Mexx).
- Consideration: Dit is in de regel een vereiste voor een afdwingbaar contract in het Engelse recht. Het Nederlandse recht stelt geen tegenprestatie als eis: aanbod en aanvaarding zijn genoeg (artikel 6:217 BW).
Het is belangrijk voor juristen om zich bewust te zijn van deze verschillen bij het opstellen of interpreteren van internationale contracten. Het wordt aanbevolen om in contracten die worden beheerst door Nederlands recht uitdrukkelijk te bepalen welke Nederlandse rechtsfiguur wordt bedoeld, bijvoorbeeld door het opnemen van definities of door de Nederlandse juridische betekenis toe te voegen.
Wat zijn de meest voorkomende misverstanden tussen Engelse en Nederlandse contracten?
Enkele veelvoorkomende misverstanden tussen Engelse en Nederlandse contracten zijn:
- Terminologie rond contractbeëindiging
Termen als “termination” kunnen in het Nederlands zowel “opzeggen” als “ontbinden” betekenen, wat juridisch verschillende concepten zijn. - Rol van goede trouw
Nederlandse concepten als “goede trouw” of “redelijkheid en billijkheid” hebben geen exacte equivalenten in het Engelse recht - Contractlengte en detailniveau
Nederlandse contracten zijn doorgaans korter omdat veel zaken al in het Burgerlijk Wetboek zijn geregeld. Engelse contracten zijn vaak langer en gedetailleerder vanwege het case-law systeem.
Om deze misverstanden te voorkomen, is het belangrijk dat juristen:
- Duidelijk uitleggen wat bedoeld wordt met bepaalde termen of concepten in het contract.
- Zo nodig extra definities of uitleg toevoegen aan het contract.
- Zich bewust zijn van de impact van het gekozen rechtsstelsel op het contract.
- De Nederlandse juridische betekenis toevoegen bij het gebruik van Engelse termen in contracten onder Nederlands recht.
Veelgestelde vragen over Nederlands en Engels contractenrecht
Wat is consideration in het Engelse contractenrecht?
Consideration is de tegenprestatie: iets wat een partij geeft of belooft in ruil voor de belofte van de ander. Naar Engels recht is een contract in de regel alleen afdwingbaar met consideration, tenzij de belofte in een formele akte (deed) staat. Het Nederlandse recht kent die eis niet: aanbod en aanvaarding zijn genoeg (artikel 6:217 lid 1 BW).
Bestaat redelijkheid en billijkheid in het Engelse recht?
Niet als algemeen beginsel. In Nederland moeten partijen zich volgens de eisen van redelijkheid en billijkheid gedragen (artikel 6:2 BW); die eisen kunnen de overeenkomst aanvullen of een afspraak opzij zetten als toepassing onaanvaardbaar zou zijn (artikel 6:248 BW). In het Engelse recht speelt good faith vooral een rol als partijen het uitdrukkelijk afspreken.
Wat betekent liquidated damages?
Liquidated damages is een vooraf in het contract vastgelegde schadevergoeding bij een tekortkoming. Naar Nederlands recht valt zo’n beding onder het boetebeding (artikel 6:91 BW), dat de rechter kan matigen als de billijkheid dit klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 lid 1 BW). Naar Engels recht is het beding afdwingbaar zolang het niet als penalty wordt aangemerkt.
Hoe vertaal je inspanningsverplichting in het Engels?
Gangbare termen zijn “best efforts” en “reasonable endeavours”. Geen van beide valt automatisch samen met het Nederlandse begrip inspanningsverplichting. Omschrijf daarom in het contract welke inspanning je verwacht en vermeld welke Nederlandse rechtsfiguur je bedoelt als Nederlands recht van toepassing is.
Betekent termination opzeggen of ontbinden?
Dat hangt van het contract af: “termination” kan beide betekenen. Ontbinding wegens een tekortkoming regelt artikel 6:265 BW: iedere tekortkoming geeft die bevoegdheid, tenzij de tekortkoming gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt; voor zover nakoming niet blijvend of tijdelijk onmogelijk is, moet de schuldenaar eerst in verzuim zijn. Opzegging is een andere manier van beëindigen, die vooral bij duurovereenkomsten speelt. Schrijf uit welke beëindiging je bedoelt.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:37
- Burgerlijk Wetboek Boek 6: artikel 6:2, 6:91, 6:94, 6:96, 6:98, 6:217, 6:248 en 6:265
- HR 13 maart 1981, ECLI:NL:HR:1981:AG4158 (Haviltex)
- HR 12 augustus 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT7337 (CBB/JPO)
- HR 5 april 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY8101 (Lundiform/Mexx)
Wanneer schakel je een advocaat internationale contracten in?
Ons advocatenkantoor helpt je graag verder bij al je vragen rondom het internationale contractenrecht. Wanneer je daarover juridisch advies wilt inwinnen, dan biedt ons kantoor daartoe mogelijkheden. Wij zijn in heel Nederland actief en bieden ook support bij internationale vraagstukken. Ons team van advocaten richt zich op contractenrecht. Onze advocaat commercial law Remko Roosjen geeft leiding aan dit team en we horen graag hoe we je het beste kunnen ondersteunen. Ben je op zoek naar andere praktijkgebieden, dan kunnen onze advocaten in Amsterdam je mogelijk ook ondersteunen, of aan een geschikte partner doorverwijzen. Je belang staat bij ons te allen tijde voorop en we zoeken graag naar praktische oplossingen en snel resultaat. Neem contact op met onze advocaat contractenrecht in Amsterdam en ontdek je mogelijkheden.
