Vordering tot voortzetting distributie­overeenkomst

Gepubliceerd · bijgewerkt

Blog delen

WhatsAppLinkedIn

Een vordering tot voortzetting van een distributieovereenkomst stel je meestal in kort geding in, als de leverancier de samenwerking te abrupt beëindigt of niet verlengt. De rechter kan de leverancier dan verplichten de overeenkomst nog een redelijke periode na te komen. In een zaak uit 2023 waren dat zes maanden. Laat je positie direct beoordelen: wie lang wacht, verzwakt zijn spoedeisend belang.

Deze pagina is bedoeld voor distributeurs en importeurs die hun leverancier dreigen te verliezen, en voor leveranciers die een distributierelatie willen beëindigen zonder een kort geding te riskeren. Je leest wanneer voortzetting kan worden gevorderd, wat de rechter meeweegt en welke stappen je zet. Algemene informatie over beëindiging staat op de pagina over het opzeggen van een langdurige commerciële overeenkomst.

Wanneer kun je voortzetting van een distributieovereenkomst vorderen?

Als de leverancier bij de beëindiging onvoldoende rekening heeft gehouden met jouw gerechtvaardigde belangen. Dat kan zo zijn als hij te laat waarschuwt, een te korte opzegtermijn hanteert of zonder voldoende reden opzegt. De rechter herstelt dat met voortzetting gedurende een overgangsperiode of met schadevergoeding.

Een distributieovereenkomst is in de wet niet apart geregeld. Anders dan bij een agentuurovereenkomst, waar de wet minimale opzegtermijnen geeft (artikel 7:437 BW), bepalen de overeenkomst en de redelijkheid en billijkheid wat geldt. Een overeenkomst heeft ook de rechtsgevolgen die uit de redelijkheid en billijkheid voortvloeien (artikel 6:248 lid 1 BW). Partijen moeten hun gedrag daarom mede laten bepalen door de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij (HR 19 oktober 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA7024, r.o. 3.5). Het verschil tussen beide contractvormen lees je bij distributie of agentuur.

Is de overeenkomst voor onbepaalde tijd aangegaan en regelen wet en contract de opzegging niet, dan is zij in beginsel opzegbaar. De redelijkheid en billijkheid kunnen meebrengen dat opzegging alleen kan met een voldoende zwaarwegende grond, dat een bepaalde opzegtermijn in acht moet worden genomen of dat de opzegging gepaard moet gaan met een aanbod tot schadevergoeding (HR 28 oktober 2011, ECLI:NL:HR:2011:BQ9854, r.o. 3.5.1). Is de overeenkomst voor bepaalde tijd en loopt zij van rechtswege af, dan kan de leverancier toch verplicht zijn tijdig en ondubbelzinnig te waarschuwen dat hij niet verlengt. Dat laat de zaak hieronder zien.

Wat oordeelde de NCC in de zaak Duomed tegen Fujifilm?

De voorzieningenrechter van de Netherlands Commercial Court verplichtte Fujifilm de distributie door Duomed nog zes maanden voort te zetten. Fujifilm had niet tijdig en ondubbelzinnig gewaarschuwd dat zij de overeenkomst na afloop niet zou verlengen.

Duomed en Fujifilm (en hun rechtsvoorgangers) werkten sinds 1978 samen in de distributie van endoscopieproducten. Sinds 2013 liep de relatie via opeenvolgende overeenkomsten voor bepaalde tijd, die van rechtswege eindigden en waarin stond dat geen van beide partijen recht had op een nieuwe overeenkomst. Fujifilm maakte op 8 maart 2023 duidelijk dat zij niet zou verlengen; de overeenkomst liep op 31 maart 2023 af. Duomed vorderde in kort geding voortzetting voor 18 maanden (Rb. Amsterdam (NCC) 5 juli 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:4109).

De voorzieningenrechter hoefde niet te beslissen of de rechtspraak van de Hoge Raad over het opzeggen van duurovereenkomsten ook geldt voor opeenvolgende contracten die van rechtswege aflopen. Duomed vroeg geen voortzetting voor onbepaalde tijd, maar een redelijke periode om haar klanten over te dragen en de gevolgen op te vangen. Ongeacht of sprake was van een duurzame relatie, moest Fujifilm rekening houden met die gerechtvaardigde belangen (r.o. 4.3).

De rechter woog onder meer dat partijen na het aflopen van eerdere contracten vaak pas maanden later een nieuw contract sloten, zodat Duomed niet hoefde te verwachten dat de relatie op de einddatum direct zou eindigen. Een e-mail met kritiek op het halen van targets en een telefoongesprek waarin voortzetting volgens Fujifilm “highly unlikely” werd genoemd (wat Duomed betwistte), golden niet als tijdige en ondubbelzinnige waarschuwing. De mededeling drie weken voor de einddatum was te laat (r.o. 4.4-4.5). Ook de nieuwsbrief waarin Fujifilm klanten meldde dat de samenwerking was beëindigd, telde mee (r.o. 4.6).

Zes maanden vond de rechter genoeg voor een soepele overdracht, maar niet zo lang dat het karakter van een overeenkomst voor bepaalde tijd verloren ging. Daarbij woog mee dat Duomed al met een nieuwe leverancier in gesprek was (r.o. 4.7). Fujifilm moest orders voor bestaande klanten aanvaarden en leveren tegen de oude voorwaarden, mocht in die periode de zogenoemde Capital Products niet rechtstreeks aan bestaande klanten van Duomed verkopen, behalve waar het contract dat al toestond, en moest haar bericht aan klanten rechtzetten; dat alles op straffe van een dwangsom (r.o. 4.8-4.11 en 5.1-5.3).

Hoe werkt een kort geding tot voortzetting van een distributieovereenkomst?

Je vraagt de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening, bijvoorbeeld een bevel om te blijven leveren. Dat kan in spoedeisende zaken. De rechter beoordeelt of het voldoende aannemelijk is dat je vordering in een bodemprocedure zou slagen.

De bevoegdheid van de voorzieningenrechter staat in artikel 254 lid 1 Rv. Het spoedeisend belang volgt meestal uit de praktijk: zonder producten kun je bestaande klanten niet bedienen en verlies je je marktpositie. Wie na de mededeling van de leverancier lang stilzit, maakt dat belang minder overtuigend. Een bevel om te leveren gaat vaak samen met een dwangsom voor het geval de leverancier niet nakomt (artikel 611a Rv), en de rechter kan het vonnis op jouw vordering uitvoerbaar bij voorraad verklaren (artikel 233 Rv). Meer over de procedure zelf lees je bij kort geding.

Staat in je contract een arbitragebeding, dan kun je toch naar de voorzieningenrechter in kort geding (artikel 1022a Rv). Over de vraag hoe een arbitragebeding bij beëindiging uitwerkt, lees je meer bij arbitrage bij opzegging van een distributieovereenkomst.

Wat weegt de rechter mee bij voortzetting?

De duur en intensiteit van de relatie, de afspraken over verlenging, de manier en het moment waarop de leverancier waarschuwde, je afhankelijkheid en investeringen, en de tijd die je redelijkerwijs nodig hebt om over te schakelen.

  • Duur en praktijk: hoe lang werken jullie samen, en hoe ging verlenging in het verleden?
  • Contracttekst: is er een opzegtermijn, een einddatum of een bepaling dat niemand recht heeft op verlenging?
  • Waarschuwing: heeft de leverancier tijdig en ondubbelzinnig laten weten dat hij stopt?
  • Afhankelijkheid: welk deel van je omzet hangt aan deze leverancier, en welke investeringen heb je gedaan in voorraad, personeel en marketing?
  • Overgang: hoeveel tijd heb je nodig om klanten over te dragen of een nieuwe leverancier te vinden, en ben je daar al mee bezig?

Twijfel je of jouw situatie genoeg is voor een kort geding? Laat het direct toetsen. Een advocaat distributieovereenkomst van MAAK beoordeelt de stukken, stelt de leverancier in gebreke en kan binnen enkele dagen een kort geding voorbereiden.

Voortzetting of schadevergoeding: wat kies je?

Voortzetting past als je de producten nodig hebt om klanten te bedienen en een overgangsperiode je schade beperkt. Schadevergoeding past als de relatie al voorbij is en het gaat om gemiste marge en verloren investeringen. Beide kunnen ook na elkaar.

Een rechter kan voortzetting toewijzen voor een overgangsperiode, maar zal een leverancier niet voor onbepaalde tijd aan een relatie binden die hij wil beëindigen. Volgens de Hoge Raad kan de redelijkheid en billijkheid ook meebrengen dat een opzegging gepaard moet gaan met een aanbod tot schadevergoeding (HR 28 oktober 2011, r.o. 3.5.1). Hoe je schade bij beëindiging vordert, lees je bij schending van een distributieovereenkomst en opzeggen van een distributieovereenkomst.

Welke stappen zet je als je leverancier stopt?

Leg de mededeling en de voorgeschiedenis vast, vraag de leverancier schriftelijk om voortzetting voor een redelijke periode en laat binnen enkele dagen beoordelen of een kort geding nodig is. Ben je leverancier, waarschuw dan ruim op tijd en ondubbelzinnig.

  • Distributeur: verzamel de contracten, de verlengingsgeschiedenis, omzetcijfers en correspondentie over targets en verlenging.
  • Distributeur: stuur een brief waarin je voortzetting voor een concrete periode vraagt en de leverancier aansprakelijk stelt.
  • Distributeur: start een nieuwe leveranciersrelatie op; dat beperkt je schade en laat de rechter zien welke overgangstermijn je echt nodig hebt.
  • Leverancier: meld schriftelijk en ruim vóór de einddatum dat je niet verlengt, en informeer klanten pas als de overeenkomst echt eindigt.
  • Leverancier: overweeg een overgangsregeling aan te bieden; dat voorkomt vaak een kort geding.

Wil je een distributieovereenkomst opnieuw vastleggen, met een duidelijke regeling voor verlenging en einde? Zie distributieovereenkomst opstellen.

Wanneer schakel je een advocaat in bij een distributiegeschil?

Direct nadat de leverancier meldt dat hij stopt of niet verlengt. Een kort geding vraagt snelheid, en de eerste brief bepaalt vaak hoe de rechter later naar je positie kijkt.

MAAK Advocaten staat distributeurs en leveranciers bij, in Nederland en in internationale distributierelaties. Bekijk wat een advocaat distributieovereenkomst voor je doet of neem contact op met ons kantoor in Amsterdam.

Veelgestelde vragen over voortzetting van een distributieovereenkomst

Kan een distributeur voortzetting van de distributieovereenkomst afdwingen?

Ja, in kort geding kan de rechter de leverancier verplichten de overeenkomst nog een redelijke periode na te komen, als hij onvoldoende rekening hield met de gerechtvaardigde belangen van de distributeur. In de zaak Duomed/Fujifilm waren dat zes maanden (ECLI:NL:RBAMS:2023:4109).

Moet een leverancier waarschuwen als hij een distributieovereenkomst niet verlengt?

Dat kan, ook bij een overeenkomst voor bepaalde tijd die van rechtswege afloopt. In de zaak Duomed/Fujifilm moest de leverancier tijdig en ondubbelzinnig waarschuwen; een mededeling drie weken voor de einddatum was te laat.

Welke opzegtermijn geldt voor een distributieovereenkomst?

De wet geeft geen vaste termijn. Bij een overeenkomst voor onbepaalde tijd kunnen de redelijkheid en billijkheid een bepaalde opzegtermijn, een zwaarwegende grond of een aanbod tot schadevergoeding vereisen (HR 28 oktober 2011, ECLI:NL:HR:2011:BQ9854). De wettelijke termijnen voor agentuur (artikel 7:437 BW) gelden niet.

Kan ik een kort geding starten als er een arbitragebeding in de distributieovereenkomst staat?

Ja. Een arbitrageovereenkomst belet niet dat een partij zich in kort geding tot de voorzieningenrechter wendt (artikel 1022a Rv).

Hoe lang duurt een voortzetting na een kort geding?

Dat bepaalt de rechter per geval: lang genoeg voor een redelijke overgang, maar niet zo lang dat het karakter van de afspraken verloren gaat. In de zaak Duomed/Fujifilm koos de rechter zes maanden na het vonnis.

Primaire bronnen

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?