Vergelijkende reclame door een concurrent

Gepubliceerd · bijgewerkt

Blog delen

WhatsAppLinkedIn

Noemt of vergelijkt een concurrent jou in zijn advertenties? Dat mag alleen als de vergelijking aan alle voorwaarden van artikel 6:194a lid 2 BW voldoet: onder meer niet misleidend, objectief en controleerbaar, en niet kleinerend. Is dat niet zo, dan kun je de concurrent sommeren, een klacht indienen bij de Reclame Code Commissie of de rechter vragen om een verbod en rectificatie (artikel 6:196 BW).

Wat is vergelijkende reclame en waarom is dit relevant voor je bedrijf?

Vergelijkende reclame is elke vorm van reclame waarbij een concurrent, of de goederen of diensten van een concurrent, uitdrukkelijk of impliciet worden genoemd (artikel 6:194a lid 1 BW). Een ondernemer kan zo zijn voordeel ten opzichte van een concurrent laten zien. Daarvoor gelden wel wettelijke voorwaarden. Wanneer zo’n vergelijking misleidend is, lees je op onze pagina over wanneer vergelijkende reclame misleidende reclame is. Ons team adviseert ook over contractenrecht.

Vergelijkende reclame verschijnt regelmatig in het Nederlandse medialandschap, bijvoorbeeld wanneer supermarkten hun huismerken vergelijken met A-merken of wanneer telecomproviders elkaars tarieven tegenover elkaar zetten. Deze directe vergelijkingen kunnen echter juridische risico’s met zich meebrengen indien niet alle wettelijke vereisten worden nageleefd.

Hoe wordt vergelijkende reclame juridisch gedefinieerd?

De wet omschrijft vergelijkende reclame als elke vorm van reclame waarbij een concurrent dan wel door een concurrent aangeboden goederen of diensten uitdrukkelijk of impliciet worden genoemd (artikel 6:194a lid 1 BW). Het hoeft dus niet om een uitgewerkte vergelijking te gaan: ook het noemen van een concurrent of zijn product kan al onder de definitie vallen.

Naast de wet geldt de Nederlandse Reclame Code (NRC) van de Stichting Reclame Code. Artikel 13 NRC gebruikt dezelfde omschrijving van vergelijkende reclame als de wet en vrijwel dezelfde voorwaarden; de eerste voorwaarde is dat de reclame niet misleidend is in de zin van de code zelf. Daarop kun je je beroepen in een klacht bij de Reclame Code Commissie.

Het gebruikte medium, of dat nu televisie, radio, internet of print betreft, is daarbij niet relevant voor de juridische beoordeling. Bovendien kan zelfs impliciete verwijzing naar een concurrent al onder de definitie vallen, bijvoorbeeld wanneer de gemiddelde consument de reclame-uiting kan herleiden tot een specifiek concurrerend product.

Welke voorwaarden gelden er voor geoorloofde vergelijkende reclame?

Vergelijkende reclame is alleen geoorloofd als zij aan alle voorwaarden van artikel 6:194a lid 2 BW voldoet (onder a tot en met h). De belangrijkste voor een concurrent die jou noemt, zie je hieronder.

Niet misleidend: De vergelijking mag niet misleidend zijn en geen misleidende handelspraktijk als bedoeld in artikel 6:193c-6:193g BW (onder a). Enige overdrijving hoort bij reclame (artikel 6:193b lid 4 BW), maar de informatie mag de afnemer niet op het verkeerde been zetten.

Vergelijkbare producten: De vergelijking moet betrekking hebben op producten of diensten die in dezelfde behoeften voorzien of voor hetzelfde doel zijn bestemd (onder b). Je mag dus geen spreekwoordelijke appels met peren vergelijken. Een vergelijking tussen huismerk pindakaas en A-merk pindakaas voldoet aan deze eis, terwijl een vergelijking tussen een auto en een fiets daar in de regel niet aan voldoet.

Objectieve vergelijking: De vergelijking dient objectief te gebeuren en te focussen op aspecten die relevant zijn voor de aankoopbeslissing. Bijgevolg mag de vergelijking niet voornamelijk gebaseerd zijn op subjectieve meningen. Prijsvergelijkingen zijn meestal toegestaan, echter moet volgens het Hof van Justitie in de Lidl/Colruyt-zaak de adverteerder duidelijk maken waar consumenten de vergelijkingsgegevens kunnen controleren.

Geen verwarring: De reclame mag niet leiden tot verwarring met de concurrent. Dit kan bijvoorbeeld optreden wanneer de reclamecampagne een kopie vormt van een concurrent’s campagne of wanneer het merk van de concurrent prominent op de eigen verpakking wordt geplaatst.

Waarom is objectiviteit doorslaggevend bij vergelijkende reclame?

Objectiviteit vormt de hoeksteen van geoorloofde vergelijkende reclame omdat dit bescherming biedt tegen juridische procedures en de geloofwaardigheid van je boodschap versterkt. De wet staat alleen vergelijkingen toe van wezenlijke, relevante, controleerbare en representatieve kenmerken (onder c).

Een vergelijking op basis van een eigen score of test kan objectief zijn, als de methode controleerbaar is. In een kort geding tussen Lotus Bakeries en Holie Foods oordeelde de voorzieningenrechter dat een suikerlabel A, B of C, gebaseerd op de hoeveelheid suiker per 100 gram, transparant en niet misleidend was. Scherpe bewoordingen in de reclame vond hij evenmin ongeoorloofd: enige overdrijving is toegestaan, en niet meteen was duidelijk dat ‘big brands’ op Lotus sloeg (ECLI:NL:RBAMS:2025:5929, r.o. 4.10 en 4.17). Een vergelijking die alleen gunstige onderdelen uitlicht, kan daarentegen in strijd zijn met de eis dat de vergeleken kenmerken representatief zijn.

Objectieve kenmerken die meestal acceptabel zijn voor vergelijking omvatten: prijs, kwaliteit, snelheid, veiligheid en duurzaamheid. Subjectieve uitspraken zoals “mijn product is mooier” voldoen daarentegen niet aan de objectiviteitsvereiste.

Welke risico’s brengt ongeoorloofde vergelijkende reclame met zich mee?

Ongeoorloofde vergelijkende reclame kan leiden tot civielrechtelijke procedures, schadeclaims en reputatieschade voor je onderneming. Bovendien kunnen concurrenten een kort geding starten om de reclame-uiting te laten verbieden.

Denigrerende vergelijkingen: De reclame mag niet de goede naam schaden van, of zich kleinerend uitlaten over, de merken, handelsnamen, goederen, diensten, activiteiten of omstandigheden van een concurrent (onder e). Ook een duidelijk voordeel benadruk je dus zonder de concurrent onnodig af te kraken.

Merken van de concurrent: Een concurrent mag jouw merk noemen om te vergelijken. De reclame mag echter geen oneerlijk voordeel opleveren ten gevolge van de bekendheid van jouw merk, handelsnaam of ander onderscheidend kenmerk (onder g), en mag zijn product niet voorstellen als imitatie of namaak van een product met een beschermd merk of beschermde handelsnaam (onder h). Gebruik van een merk in vergelijkende reclame die niet aan de regels voldoet, kan ook merkinbreuk zijn (artikel 2.20 lid 3 onder f BVIE).

Benamingen van oorsprong: Voor producten met een benaming van oorsprong, zoals Champagne of Opperdoezer Ronde, moet de vergelijking in elk geval betrekking hebben op producten met dezelfde benaming (onder f).

Heb je vragen over de juridische aspecten van vergelijkende reclame voor je bedrijf? Onze advocaten in Amsterdam beoordelen een vergelijkende reclame van een concurrent en helpen je bij het opstellen van een campagne die de toets doorstaat.

Hoe bescherm je je bedrijf tegen onrechtmatige vergelijkende reclame?

Wanneer je product of dienst wordt gebruikt in vergelijkende reclame van een concurrent, is het noodzakelijk om te controleren of deze voldoet aan alle wettelijke vereisten. Nederlandse ondernemers hebben namelijk het recht om op te treden tegen ongeoorloofde vergelijkingen die hun bedrijfsbelangen schaden.

Een concurrent hoeft je niet bij naam te noemen. Ook een impliciete verwijzing kan vergelijkende reclame zijn (artikel 6:194a lid 1 BW). Denk aan een concurrent die een productnaam, afkorting of technische term gebruikt die het publiek met jouw product verbindt, en daarbij claimt dat zijn product beter presteert.

Kan de concurrent zijn claims niet onderbouwen, bijvoorbeeld over een gebruikte technologie of over prestaties, dan komt dat voor zijn rekening. Wordt hij aangesproken op grond van artikel 6:194a BW, dan rust op hem de bewijslast van de juistheid en volledigheid van de feiten in zijn reclame, en moet hij die bewijzen binnen korte termijn aandragen (artikel 6:195 lid 1 BW). Leg daarom zelf ook vast hoe jouw product presteert, bijvoorbeeld met testrapporten.

Actieplan bij ongeoorloofde vergelijkende reclame:

  • Leg de reclame-uiting vast: schermafbeeldingen met datum en vindplaats, video’s en advertentieteksten.
  • Bepaal welke voorwaarde van artikel 6:194a lid 2 BW wordt geschonden en welke feiten je betwist. De concurrent moet zijn claims bewijzen (artikel 6:195 lid 1 BW).
  • Laat beoordelen of ook je merkrecht wordt geschonden (artikel 2.20 BVIE).
  • Stuur een sommatie met een korte termijn om de reclame te staken en zo nodig te rectificeren. Reageert de concurrent niet, kies dan tussen een klacht bij de Reclame Code Commissie en een kort geding.

Is er spoed, dan kun je de voorzieningenrechter in kort geding vragen om een voorziening. Dat kan in spoedeisende zaken waarin, gelet op de belangen van partijen, een onmiddellijke voorziening bij voorraad nodig is (artikel 254 lid 1 Rv). Heeft de reclame jou schade toegebracht of dreigt zij dat te doen, dan kan de rechter de reclame verbieden en de concurrent veroordelen tot een rectificatie op een door de rechter aangegeven wijze (artikel 6:196 lid 1 BW). Daarnaast kun je schadevergoeding vorderen. De concurrent die inhoud en inkleding van de reclame bepaalde, is aansprakelijk, tenzij hij bewijst dat de schade niet aan zijn schuld te wijten is en ook niet op andere grond voor zijn rekening komt (artikel 6:195 lid 2 BW).

Hoe werkt een klacht bij de Reclame Code Commissie?

Bedrijven en consumenten kunnen bij de Reclame Code Commissie een klacht indienen over reclame die in strijd is met de Nederlandse Reclame Code (artikel 18 NRC). Je dient de klacht in via het online klachtenformulier. De klacht moet gemotiveerd zijn, zo mogelijk met documentatie, en verwijzen naar de regels die zijn overtreden. De adverteerder krijgt in beginsel 14 dagen voor zijn verweer. Bedrijven betalen in de regel klachtengeld; de hoogte en de uitzonderingen staan in de werkwijze van de Stichting Reclame Code.

Wordt de reclame gemotiveerd aangevochten, dan moet de adverteerder op verzoek van de commissie de juistheid of eerlijkheid ervan aannemelijk maken (artikel 15 NRC). Wijst de commissie de klacht toe, dan beveelt zij de adverteerder in de regel aan om niet meer op die wijze reclame te maken. Tegen de uitspraak staat beroep open bij het College van Beroep. Is de zaak spoedeisend, dan kan de voorzitter bepalen dat de commissie de klacht in beginsel binnen 14 dagen behandelt. Een aanbeveling is geen rechterlijk verbod; wil je een verbod of rectificatie die je kunt afdwingen, dan is de rechter de route.

Mag een concurrent adverteren op jouw merknaam?

Gebruikt een concurrent jouw merknaam in zijn advertenties, of als zoekwoord om zijn advertentie te laten verschijnen, dan kan het merkenrecht een rol spelen. Het recht op een Benelux-merk ontstaat door inschrijving (artikel 2.2 BVIE). De houder van een ingeschreven merk kan een derde verbieden om in het economisch verkeer zonder toestemming een teken te gebruiken dat gelijk is aan het merk, voor dezelfde waren of diensten. Hij kan dat ook bij een gelijk of overeenstemmend teken voor gelijke of overeenstemmende waren of diensten, als daardoor bij het publiek gevaar voor verwarring bestaat (artikel 2.20 lid 2 onder a en b BVIE). Een bekend merk is daarnaast beschermd als zonder geldige reden ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken uit, of afbreuk wordt gedaan aan, het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk (onder c). Het gebruik van een teken in advertenties noemt de wet uitdrukkelijk (artikel 2.20 lid 3 onder e BVIE).

Een concurrent mag jouw merk wel gebruiken om naar jouw producten te verwijzen, voor zover dat gebeurt volgens de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel (artikel 2.23 lid 1 onder c BVIE). Een vergelijking die aan artikel 6:194a lid 2 BW voldoet, is dus mogelijk. In de zaak Lotus/Holie oordeelde de voorzieningenrechter dat er dan ook geen merkinbreuk was (r.o. 4.20). Of een concrete zoekwoordadvertentie inbreuk maakt, hangt af van de advertentie en de omstandigheden; de wet noemt zoekwoorden niet afzonderlijk.

Wanneer valt je concurrent-vermelding onder vergelijkende reclame?

Ook impliciete verwijzingen naar concurrenten kunnen onder de juridische definitie van vergelijkende reclame vallen. Dit betekent dat zelfs wanneer je een concurrent niet bij naam noemt, er toch sprake kan zijn van vergelijkende reclame indien de gemiddelde consument de reclame kan betrekken op een specifieke concurrent.

De perceptie van de gemiddelde consument vormt daarom het doorslaggevende criterium. Indien een product van een concurrent anoniem wordt gebruikt in een reclame, maar de gemiddelde consument kan dit gebruik herleiden tot een bepaald bedrijf, dan kan er al sprake zijn van vergelijkende reclame: de wet spreekt van het uitdrukkelijk of impliciet noemen van een concurrent (artikel 6:194a lid 1 BW).

De wet spreekt van een ‘concurrent’. Bovendien moet de vergelijking goederen of diensten betreffen die in dezelfde behoeften voorzien of voor hetzelfde doel zijn bestemd (artikel 6:194a lid 2 onder b BW). Een fietsenwinkel die zich vergelijkt met een autodealer, voldoet daar in de regel niet aan, omdat beide een wezenlijk verschillende behoefte vervullen.

Voor ondernemers in de Amsterdamse regio is het daarom wezenlijk om vooraf juridisch advies in te winnen bij het opstellen van vergelijkende reclamecampagnes. Wil je zekerheid over de toelaatbaarheid van je geplande reclame-uiting?

Wat zijn de kosten van juridische bijstand bij vergelijkende reclame?

Wat juridische bijstand kost, hangt af van de route en de omvang van de zaak. Een sommatie is meestal de eerste stap. Bij een klacht bij de Reclame Code Commissie betalen bedrijven klachtengeld volgens de werkwijze van de Stichting Reclame Code.

In een procedure bij de rechter betaal je griffierecht, en meestal advocaat- en deurwaarderskosten. De partij die in het ongelijk wordt gesteld, wordt in de kosten veroordeeld (artikel 237 lid 1 Rv). De rechter kan de kosten wel geheel of gedeeltelijk compenseren, bijvoorbeeld als partijen over en weer op enkele punten in het ongelijk worden gesteld, en nodeloos gemaakte kosten laten dragen door de partij die ze maakte. Een vergoeding van redelijke en evenredige proceskosten (artikel 1019h Rv) kun je vorderen bij de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, zoals een merkrecht. In de zaak Lotus/Holie ging het grotendeels om onrechtmatige daad. De voorzieningenrechter paste daarom het reguliere liquidatietarief toe en niet artikel 1019h Rv (r.o. 4.26).

Een tijdige beoordeling helpt je de route te kiezen die bij je doel past: de reclame snel laten stoppen, een rectificatie of schadevergoeding.

Veelgestelde vragen over vergelijkende reclame door een concurrent

Mag een concurrent jou noemen in zijn advertenties?

Ja, als de vergelijking aan alle voorwaarden van artikel 6:194a lid 2 BW voldoet. De reclame mag onder meer niet misleidend zijn, moet objectief controleerbare en representatieve kenmerken vergelijken, mag niet tot verwarring leiden en mag jou niet kleineren. Ook een impliciete verwijzing naar jou of je product is vergelijkende reclame (artikel 6:194a lid 1 BW).

Wat zijn voorbeelden van vergelijkende reclame?

Een supermarkt die de prijs van zijn huismerk naast die van een A-merk zet, een telecomaanbieder die zijn tarieven met die van een concurrent vergelijkt, of een producent die producten van concurrenten met een eigen score labelt. Dat laatste deed Holie Foods met een suikerlabel; de voorzieningenrechter vond dat in kort geding geoorloofd (ECLI:NL:RBAMS:2025:5929).

Mag een concurrent adverteren op jouw merknaam?

Dat hangt af van de advertentie. De houder van een ingeschreven merk kan onder de voorwaarden van artikel 2.20 lid 2 BVIE gebruik van een gelijk of overeenstemmend teken verbieden, ook in advertenties (lid 3 onder e). Verwijzen naar jouw producten volgens de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel mag wel (artikel 2.23 lid 1 onder c BVIE).

Wat kun je doen tegen ongeoorloofde vergelijkende reclame?

Leg de reclame vast en stuur een sommatie. Daarna kun je een klacht indienen bij de Reclame Code Commissie (artikel 18 NRC) of de rechter, zo nodig in kort geding, vragen de reclame te verbieden en een rectificatie te bevelen (artikel 6:196 lid 1 BW). Schadevergoeding kan op grond van artikel 6:195 lid 2 BW.

Wie moet bewijzen dat een vergelijkende reclame klopt?

De adverteerder. Wordt hij aangesproken op grond van artikel 6:194a BW, dan moet hij de juistheid en volledigheid van de feiten bewijzen en die bewijzen binnen korte termijn aandragen (artikel 6:195 lid 1 BW). Bij de Reclame Code Commissie moet hij de juistheid aannemelijk maken als de reclame gemotiveerd wordt aangevochten (artikel 15 NRC).

Primaire bronnen

Advocaat reclamerecht nodig?

Noemt een concurrent jou in zijn reclame, of wil je je eigen vergelijkende campagne vooraf laten toetsen? Neem contact op met een advocaat reclamerecht voor een vrijblijvend gesprek over je opties.

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?