Voor conservatoir beslag heb je verlof nodig van de voorzieningenrechter. Je vraagt dat met een verzoekschrift. De rechter beslist na summier onderzoek en bepaalt, als de hoofdzaak nog niet loopt, binnen welke termijn je die begint (artikel 700 Rv). Bij beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn, moet je vrees voor verduistering aantonen (artikel 711 Rv). Voor executoriaal beslag heb je een executoriale titel nodig, zoals een vonnis.
Wat zijn de belangrijkste eisen voor conservatoir beslag?
De belangrijkste toetsingsvoorwaarden voor een conservatoire beslaglegging zijn samengevat:
- De feiten en de vordering moeten goed worden beschreven, zodat de summierlijke deugdelijkheid van de vordering vaststaat. Alle relevante feiten moeten volledig en naar waarheid worden vermeld.
- De vordering moet duidelijk worden begroot, zodat de rechter kan vaststellen voor welk bedrag beslag mag worden gelegd (artikel 700 lid 2 Rv).
- De voorzieningenrechter bepaalt binnen welke termijn je de hoofdzaak moet beginnen, als die nog niet loopt. Die termijn is ten minste acht dagen na het beslag. Begin je te laat, dan vervalt het beslag (artikel 700 lid 3 Rv).
- Bij beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn, en op aandelen op naam, moet je aantonen dat er gegronde vrees voor verduistering bestaat (artikel 711 lid 1 en artikel 714 Rv). Dat betekent dat er een reëel risico is dat die goederen anders aan verhaal worden onttrokken.
- De voorzieningenrechter kan als voorwaarde stellen dat zekerheid wordt gesteld voor eventuele schade die door het beslag kan worden veroorzaakt (artikel 701 lid 1 Rv).
- Het verzoekschrift moet voldoen aan bepaalde formaliteiten, zoals het vermelden van de relevante feiten, de vordering en de gronden voor beslaglegging.
- Voor conservatoir beslag op loon of een uitkering krijg je pas verlof nadat de schuldenaar is gehoord of de gelegenheid daartoe ongebruikt heeft gelaten (artikel 720 Rv).
Artikel 700 Rv luidt als volgt:
1 Voor het leggen van conservatoir beslag is verlof vereist van de voorzieningenrechter van de rechtbank binnen welker rechtsgebied zich een of meer van de betrokken zaken bevinden, dan wel, indien het beslag niet op zaken betrekking heeft, de schuldenaar of degene of een dergenen onder wie het beslag gelegd wordt, woonplaats heeft.
2 Het verlof wordt verzocht bij een verzoekschrift waarin de aard van het te leggen beslag en van het door de verzoeker ingeroepen recht en, zo dit recht een geldvordering is, ook het bedrag of, zo dit nog niet vaststaat, het maximum bedrag daarvan, worden vermeld, onverminderd de bijzondere eisen door de wet gesteld voor een beslag van de soort waarom het gaat. De voorzieningenrechter beslist na summier onderzoek. In geval van een geldvordering stelt hij het bedrag vast waarvoor het verlof wordt verleend, met inbegrip van de kosten waarin de schuldenaar zal kunnen worden veroordeeld. Bij het verlof kan de voorzieningenrechter, onverminderd artikel 64, derde lid, tevens verlof verlenen het beslag te leggen op alle dagen en uren. Tegen een krachtens dit lid gegeven verlof is geen hogere voorziening toegelaten.
3 Tenzij op het tijdstip van het verlof reeds een eis in de hoofdzaak is ingesteld, wordt het verlof verleend onder voorwaarde dat het instellen daarvan geschiedt binnen een door de voorzieningenrechter daartoe te bepalen termijn van ten minste acht dagen na het beslag. De voorzieningenrechter kan de termijn verlengen, indien de beslaglegger dit voor het verstrijken van de termijn verzoekt. Tegen de beschikking is geen hogere voorziening toegelaten. In het geval van een beslag als bedoeld in artikel 714 of artikel 718 moet de verlenging, om haar werking te hebben, binnen acht dagen na het tijdstip waarop de termijn zonder verlenging zou verstrijken, schriftelijk zijn medegedeeld aan de in artikel 715 bedoelde vennootschap, onderscheidenlijk de in artikel 718 bedoelde derde. Overschrijding van de termijn voor het instellen van een eis in de hoofdzaak doet het beslag vervallen.
4 Verlof tot het leggen van beslag ten laste van een instelling als bedoeld in artikel 212a, onder a, van de Faillissementswet kan slechts worden verleend nadat de instelling in de gelegenheid is gesteld om te worden gehoord, tenzij het beslag uitsluitend op zaken betrekking heeft.
Is niet aan deze voorwaarden voldaan, dan kan de voorzieningenrechter het beslag in kort geding opheffen. Dat gebeurt onder meer bij verzuim van vormen die op straffe van nietigheid zijn voorgeschreven, als summierlijk blijkt dat de vordering ondeugdelijk of het beslag onnodig is, of als voldoende zekerheid wordt gesteld (artikel 705 Rv).
Waarop kan beslag worden gelegd?
Er kan beslag worden gelegd op verschillende soorten goederen en vermogensrechten, waaronder:
Roerende zaken
- Inboedel (meubels, huishoudelijke apparaten, etc.)
- Auto’s, aanhangers, landbouwvoertuigen
- Handelsvoorraad en bedrijfsinventaris
- Contant geld, juwelen en andere waardevolle roerende zaken
Registergoederen
- Onroerende zaken zoals huizen, kantoorpanden en grond
- Geregistreerde schepen en luchtvaartuigen
Banktegoeden
- Bankrekeningen
- Spaarrekeningen
Overige vermogensrechten
- Loon of uitkeringen, maar alleen voor zover die boven de beslagvrije voet uitkomen (artikel 475c, 475d en 475da Rv)
- Vorderingen die de schuldenaar heeft op derden, via beslag onder die derde (artikel 475 en artikel 718 Rv)
- Aandelen op naam in een bv of nv
De keuze waarop beslag wordt gelegd, hangt af van de specifieke situatie en de waarde van de goederen. De deurwaarder zal een afweging maken of de opbrengst van de beslagen goederen opweegt tegen de kosten van beslaglegging en executie. Beslag mag niet uitsluitend als pressiemiddel worden gebruikt (Beslagsyllabus van de rechtbanken, versie augustus 2026, onderdeel A).
Een executieverkoop van de in beslag genomen goederen is pas mogelijk als je een executoriale titel hebt, zoals een vonnis. Een conservatoir beslag gaat dan over in een executoriaal beslag, mits de titel aan de beslagene (en bij derdenbeslag ook aan de derde) is betekend. Wordt je eis in de hoofdzaak definitief afgewezen, dan vervalt het beslag (artikel 704 Rv).
Wat is de procedure om een verzoek tot het leggen van beslag in te dienen?
De procedure om een verzoek tot het leggen van conservatoir beslag in te dienen is als volgt:
- Je advocaat stelt een gemotiveerd verzoekschrift op voor de voorzieningenrechter, waarin de feiten, de vordering en de gronden voor beslaglegging duidelijk worden beschreven. Alle relevante feiten moeten volledig en naar waarheid worden vermeld.
- In het verzoekschrift moet de vordering duidelijk worden begroot, zodat de rechter kan vaststellen voor welk bedrag beslag mag worden gelegd.
- De voorzieningenrechter bepaalt in het verlof binnen welke termijn je de hoofdzaak moet beginnen: ten minste acht dagen na het beslag. Verlenging kun je vragen zolang de termijn nog loopt (artikel 700 lid 3 Rv).
- Indien van toepassing, moet de vrees voor verduistering goed worden onderbouwd in het verzoekschrift. Dit betekent dat er een redelijke kans moet bestaan dat de vermogensbestanddelen anders aan verhaal worden onttrokken.
- Het verzoekschrift moet voldoen aan de formele vereisten en door een advocaat worden ingediend bij de bevoegde voorzieningenrechter.
- De voorzieningenrechter kan als voorwaarde stellen dat zekerheid wordt gesteld voor eventuele schade door het beslag.
- Je ontvangt bericht of het verlof is verleend.
- Met het verleende verlof kan de deurwaarder worden geïnstrueerd om daadwerkelijk conservatoir beslag te gaan leggen op de aangewezen vermogensbestanddelen.
Het is belangrijk dat aan alle voorwaarden en formaliteiten wordt voldaan, anders kan het beslag worden opgeheven of ongeldig worden verklaard.
In welke situaties is conservatoir beslag absoluut noodzakelijk?
In de volgende situaties is conservatoir beslag absoluut noodzakelijk:
- Als er een gegronde vrees bestaat dat de debiteur zijn vermogensbestanddelen zal verduisteren of wegsluizen voordat er een definitief vonnis is. Dit wordt ook wel de ‘vrees voor verduistering’ genoemd. De schuldeiser moet deze vrees goed onderbouwen in het verzoekschrift.
- Als de procedure naar verwachting lang zal duren. Conservatoir beslag voorkomt dat de debiteur in die periode zijn vermogen kan onttrekken aan verhaal.
- Als de debiteur vermogensbestanddelen dreigt te verkopen of over te dragen voordat de schuldeiser een executoriale titel heeft. Het beslag blokkeert de overdracht of vervreemding.
- Als de vordering al opeisbaar is (bijv. een vervallen factuur), maar de schuldeiser nog geen definitief vonnis heeft. Conservatoir beslag beschermt dan alvast de verhaalsmogelijkheden.
Onderbouw in het verzoekschrift waarom het beslag nodig is. Blijkt later summierlijk dat het beslag onnodig is, dan kan de voorzieningenrechter het opheffen (artikel 705 lid 2 Rv).
Kortom, conservatoir beslag is absoluut noodzakelijk als er een reëel risico bestaat dat de debiteur aan verhaal zal ontkomen door zijn vermogen weg te sluizen of te verduisteren voordat de schuldeiser een executoriale titel heeft.
Wat is het verschil tussen conservatoir en executoriaal beslag?
Het belangrijkste verschil tussen conservatoir beslag en executoriaal beslag is het moment waarop het beslag wordt gelegd en de vereisten die daarvoor gelden:
Conservatoir beslag
- Wordt gelegd vóórdat er een executoriale titel (zoals een rechterlijk vonnis) is.
- Het doel is om vermogensbestanddelen van de debiteur veilig te stellen in afwachting van een eventuele toekomstige executie.
- Er is vooraf verlof van de voorzieningenrechter vereist op basis van een summier onderzoek.
- Binnen een door de rechter gestelde termijn (ten minste acht dagen na het beslag) moet de hoofdzaak aanhangig worden gemaakt, anders vervalt het beslag.
- Zorgt ervoor dat vermogensbestanddelen zoals bankrekeningen, loon, onroerend goed etc. worden geblokkeerd en niet kunnen worden overgedragen of weggesluisd.
Executoriaal beslag
- Wordt gelegd nádat er een executoriale titel is, zoals een vonnis, een beschikking of een notariële akte (artikel 430 lid 1 Rv). Een arbitraal vonnis kun je pas uitvoeren als de voorzieningenrechter daarvoor verlof heeft gegeven (artikel 1062 Rv).
- Er is geen voorafgaand verlof van de rechter meer nodig.
- De beslagen vermogensbestanddelen kunnen uiteindelijk worden geëxecuteerd (openbaar verkocht) om de vordering te verhalen.
- De titel moet eerst worden betekend aan de partij tegen wie je wilt executeren (artikel 430 lid 3 Rv).
Het conservatoir beslag is dus een preventieve maatregel om verhaal veilig te stellen, terwijl het executoriaal beslag de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van een reeds verkregen executoriale titel betreft.
Veelgestelde vragen over het leggen van beslag
Binnen welke termijn moet je na conservatoir beslag een procedure beginnen?
Binnen de termijn die de voorzieningenrechter in het verlof bepaalt. Die is ten minste acht dagen na het beslag. Je kunt vóór het verstrijken om verlenging vragen. Begin je de hoofdzaak te laat, dan vervalt het beslag (artikel 700 lid 3 Rv).
Wanneer moet je vrees voor verduistering aantonen?
Bij conservatoir beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn, op rechten aan toonder of order (artikel 711 lid 1 Rv) en op aandelen op naam (artikel 714 Rv). Voor de houder van een geprotesteerde wissel of cheque geldt die eis niet (artikel 711 lid 2 Rv).
Wat is de beslagvrije voet?
De beslagvrije voet is het deel van loon, uitkering of pensioen waarop geen beslag mag worden gelegd (artikel 475c Rv). De deurwaarder stelt hem vast op basis van het inkomen en de leefsituatie (artikel 475d en 475da Rv). De wettelijke maximumbedragen worden per 1 januari en 1 juli aangepast en in de Staatscourant bekendgemaakt (artikel 475da lid 8 Rv).
Hoe laat je een beslag opheffen?
Je vraagt de voorzieningenrechter in kort geding om opheffing. Dat kan onder meer bij vormverzuim, als summierlijk blijkt dat de vordering ondeugdelijk of het beslag onnodig is, of als je voldoende zekerheid stelt voor de vordering (artikel 705 Rv).
Wanneer wordt conservatoir beslag een executoriaal beslag?
Zodra de beslaglegger in de hoofdzaak een executoriale titel heeft die uitvoerbaar is, en die titel aan de beslagene (en bij derdenbeslag ook aan de derde) is betekend. Wordt de eis definitief afgewezen, dan vervalt het beslag van rechtswege (artikel 704 Rv).
Primaire bronnen
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: artikel 430, 475, 475c, 475d, 475da, 700, 701, 704, 705, 711, 714, 718, 720 en 1062
Advocatenkantoor voor beslagleggingen
Ons advocatenkantoor helpt je graag verder bij al je vragen rondom de voorwaarden voor het leggen van beslag, en de noodzaak tot het leggen van beslag. Wanneer je juridisch advies wilt inwinnen, dan biedt ons kantoor daartoe mogelijkheden. Wij zijn in heel Nederland actief en bieden ook support bij internationale vraagstukken. Ons team van advocaten staat je hierin graag bij. Onze advocaat commercial law Remko Roosjen geeft leiding aan dit team en we horen graag hoe we je het beste kunnen ondersteunen. Ben je op zoek naar andere praktijkgebieden, dan kunnen onze advocaten in Amsterdam je mogelijk ook ondersteunen, of aan een geschikte partner doorverwijzen. Je belang staat bij ons te allen tijde voorop en we zoeken graag naar praktische oplossingen en snel resultaat. Neem contact op met onze advocaat contractenrecht in Amsterdam en ontdek je mogelijkheden.