Een onderneming oprichten begint met de keuze van de rechtsvorm. Een eenmanszaak of vof start je zonder notaris; een bv richt je op bij notariële akte (artikel 2:175 lid 2 BW). Je onderneming komt in het handelsregister van de KVK (artikel 5 Handelsregisterwet 2007). Tot de opgave voor de eerste inschrijving, vergezeld van de neer te leggen afschriften, zijn bv-bestuurders naast de bv hoofdelijk aansprakelijk voor elke tijdens hun bestuur verrichte rechtshandeling waardoor de bv wordt verbonden (artikel 2:180 lid 2 BW).
Het oprichten van een onderneming, of het samengaan met een andere onderneming, gaat gepaard met het maken van de juiste keuzes. In welke rechtsvorm wil ik de onderneming onderbrengen, hoe zit het fiscaal, en hoe kan ik mijn aansprakelijkheden en overeenkomsten het beste insteken? Dit zijn vragen die vrijwel dagelijks aan onze advocaten ondernemingsrecht worden gesteld. De oprichting van een onderneming vereist een aantal belangrijke stappen.
Welke rechtsvorm kies je?
De eerste stap is het kiezen van de juiste rechtsvorm voor je onderneming, zoals een eenmanszaak, vennootschap onder firma (vof), besloten vennootschap (bv) of naamloze vennootschap (nv). Het belangrijkste verschil is de aansprakelijkheid. Met een eenmanszaak sta je met je hele vermogen in voor de zakelijke schulden: een schuldeiser kan zich op al je goederen verhalen, tenzij de wet of een overeenkomst anders bepaalt (artikel 3:276 BW). In een vof is elke vennoot hoofdelijk verbonden voor de schulden van de vof (artikel 18 WvK). Een bv en een nv zijn rechtspersonen (artikel 2:3 BW). Een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor wat in naam van de bv wordt gedaan en draagt niet meer bij in de verliezen dan wat hij op zijn aandelen moet storten, onverminderd wat de statuten op grond van artikel 2:192 BW aan het aandeelhouderschap verbinden (artikel 2:175 lid 1 BW). Voor een nv geldt een minimumkapitaal van € 45.000, dat ook gestort moet zijn (artikel 2:67 lid 2 en 3 BW).
Waarom is een notariële akte nodig?
Een bv of nv wordt door een of meer personen opgericht bij notariële akte (artikel 2:175 lid 2 BW voor de bv, artikel 2:64 lid 2 BW voor de nv). Zonder die akte ontstaat de rechtspersoon niet (artikel 2:4 lid 1 BW). De akte bevat de statuten, met in ieder geval de naam, de zetel en het doel van de bv; de zetel moet in Nederland liggen (artikel 2:177 BW). Een volmacht om aan de akte mee te werken moet schriftelijk zijn verleend (artikel 2:176 lid 1 BW).
Hoeveel startkapitaal heb je nodig?
Voor een bv geldt geen wettelijk minimumkapitaal. De statuten vermelden het nominale bedrag van de aandelen (artikel 2:178 lid 1 BW), en ten minste één aandeel met stemrecht moet worden gehouden door een ander dan en anders dan voor rekening van de vennootschap of een van haar dochtermaatschappijen (artikel 2:175 lid 1 BW). Bij het nemen van een aandeel moet het nominale bedrag worden gestort, maar je kunt afspreken dat dat pas later of na opvraging gebeurt (artikel 2:191 lid 1 BW). In de praktijk kiezen oprichters vaak een laag nominaal bedrag, zoals € 0,01 per aandeel.
Welke functies kent de onderneming?
Bij een bv moeten de functies van bestuurder, eventuele commissarissen en aandeelhouders worden vastgelegd.
Hoe schrijf je in bij de Kamer van Koophandel?
De onderneming moet worden ingeschreven in het Handelsregister bij de Kamer van Koophandel (artikel 5 en 6 Handelsregisterwet 2007). Bij een bv zijn de bestuurders daartoe verplicht en leggen zij een authentiek afschrift van de oprichtingsakte neer (artikel 2:180 lid 1 BW); bij een vof zijn dat de vennoten (artikel 23 WvK). Bestuursorganen, zoals de Belastingdienst, gebruiken voor hun taak de authentieke gegevens uit het handelsregister (artikel 30 Handelsregisterwet 2007).
Waar moet je verder aan denken?
Afhankelijk van de rechtsvorm moeten mogelijk bij het oprichten van een onderneming aanvullende overeenkomsten zoals aandeelhoudersovereenkomsten worden opgesteld. Ook verzekeringen en belastingzaken moeten worden geregeld.
Hoe laat je een bv oprichten?
De bv is een veelgekozen rechtsvorm, ook voor buitenlandse moedervennootschappen die een Nederlandse dochteronderneming oprichten. Een bv richt je op via de notaris. Onze advocaten helpen je bij de oprichting en geven je inzicht in hoe je de samenwerking het beste kunt insteken. Ze beoordelen de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst en denken mee over je bedrijfsvoering. De oprichting van een bv kan tamelijk snel worden verzorgd.
Een bv is een rechtspersoon. Een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor wat in naam van de bv wordt verricht en hoeft niet meer bij te dragen in de verliezen dan wat hij op zijn aandelen moet storten (artikel 2:175 lid 1 BW). Ook bestuurders zijn dat in beginsel niet, maar er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor rechtshandelingen vóór de opgave ter eerste inschrijving (artikel 2:180 lid 2 BW) of in faillissement, als het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is (artikel 2:248 lid 1 BW). Je kunt alleen of samen met anderen een bv oprichten. Het bestuur zorgt voor de dagelijkse gang van zaken. De statuten kunnen een raad van commissarissen instellen die toezicht houdt op het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken (artikel 2:250 BW; two-tier board). In plaats daarvan kunnen de statuten de bestuurstaken verdelen over uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders; de niet-uitvoerende bestuurders houden dan toezicht (artikel 2:239a BW; one-tier board).
Wanneer schakel je een advocaat in bij de oprichting?
Het oprichtingsproces zelf kan in sommige gevallen in een paar weken worden afgerond. De statutaire zetel van een bv moet in Nederland liggen (artikel 2:177 lid 3 BW). Zorg daarnaast voor een adres in Nederland waar de onderneming bereikbaar is. Waar de onderneming feitelijk wordt geleid, kan ook fiscaal van belang zijn; laat je daarover adviseren. Een advocaat gespecialiseerd in het oprichten van een bv kan je hiermee verder helpen.
Wat kost het oprichten van een onderneming?
De kosten voor het oprichten van een onderneming verschillen per rechtsvorm en per situatie. Hoeveel aandeelhouders of vennoten zijn erbij betrokken, en hoe moeten de afspraken tussen hen eruitzien? Dat zijn vragen die je samen met een advocaat ondernemingsrecht bespreekt. Reken in ieder geval op de kosten van een bedrijfsadres, juridisch advies en de notaris voor de akte van oprichting. Voor het opstellen van de statuten is juridisch advies verstandig. De advocaten van MAAK Advocaten werken samen met een aantal notarissen voor het verzorgen van de akte. Ook voor vragen over de inschrijving van een bv bij de Kamer van Koophandel staan wij je graag te woord.
Je kunt al vóór de oprichting rechtshandelingen verrichten namens de bv in oprichting (bv i.o.). De bv is daaraan pas gebonden als zij de rechtshandeling na haar oprichting uitdrukkelijk of stilzwijgend bekrachtigt, of als zij er in de gevallen van artikel 2:203 lid 4 BW via de akte van oprichting aan wordt verbonden. Tot die bekrachtiging zijn degenen die namens de bv i.o. handelden hoofdelijk verbonden, tenzij uitdrukkelijk anders is bedongen (artikel 2:203 lid 1 en 2 BW). Komt de bv haar verplichtingen na bekrachtiging niet na, dan zijn zij hoofdelijk aansprakelijk voor de schade die de derde daardoor lijdt als zij wisten of redelijkerwijs konden weten dat de bv dat niet zou kunnen. Dat wordt vermoed als de bv binnen een jaar na de oprichting failliet gaat (artikel 2:203 lid 3 BW).
Veelgestelde vragen over het oprichten van een onderneming
Heb je een notaris nodig om een onderneming op te richten?
Voor een bv en een nv wel: die worden opgericht bij notariële akte (artikel 2:175 lid 2 en 2:64 lid 2 BW). Voor een eenmanszaak niet. Een vof moet volgens de wet worden aangegaan bij authentieke of onderhandse akte, dus een notaris is niet nodig; het ontbreken van een akte kan niet aan derden worden tegengeworpen (artikel 22 WvK).
Hoeveel startkapitaal heb je nodig voor een bv?
De wet stelt geen minimumkapitaal voor een bv. De statuten vermelden het nominale bedrag van de aandelen (artikel 2:178 lid 1 BW) en ten minste één aandeel met stemrecht moet worden gehouden door een ander dan en anders dan voor rekening van de bv of een van haar dochtermaatschappijen (artikel 2:175 lid 1 BW). Voor een nv geldt wel een minimumkapitaal van € 45.000 (artikel 2:67 BW).
Ben je aansprakelijk voordat de bv is ingeschreven?
Als bestuurder wel: tot de opgave voor de eerste inschrijving, met de afschriften die moeten worden neergelegd, ben je naast de bv hoofdelijk aansprakelijk voor elke tijdens je bestuur verrichte rechtshandeling waardoor de bv wordt verbonden (artikel 2:180 lid 2 BW). Handel je vóór de oprichting namens de bv i.o., dan ben je, tenzij uitdrukkelijk anders is bedongen, hoofdelijk verbonden tot de bv de rechtshandeling na haar oprichting bekrachtigt (artikel 2:203 lid 2 BW).
Moet je je onderneming inschrijven bij de KVK?
Ja. In het handelsregister worden onder meer in Nederland gevestigde ondernemingen van natuurlijke personen, vof’s, maatschappen en bv’s ingeschreven (artikel 5 Handelsregisterwet 2007), en ook bv’s en nv’s zelf als rechtspersoon (artikel 6). Bij een bv rust de plicht op de bestuurders (artikel 2:180 lid 1 BW), bij een vof op de vennoten (artikel 23 WvK).
Wat is het verschil in aansprakelijkheid tussen een eenmanszaak, vof en bv?
Bij een eenmanszaak kunnen schuldeisers zich op al je goederen verhalen, tenzij de wet of een overeenkomst anders bepaalt (artikel 3:276 BW). Bij een vof is elke vennoot hoofdelijk verbonden voor de schulden van de vof (artikel 18 WvK). Een aandeelhouder van een bv is niet persoonlijk aansprakelijk voor wat in naam van de bv wordt gedaan (artikel 2:175 lid 1 BW).
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 2: artikel 2:3, 2:4, 2:64, 2:67, 2:175, 2:176, 2:177, 2:178, 2:180, 2:191, 2:203, 2:239a, 2:248 en 2:250
- Burgerlijk Wetboek Boek 3: artikel 3:276
- Wetboek van Koophandel: artikel 18, 22 en 23
- Handelsregisterwet 2007: artikel 5 en 6
Wat doet een advocaat vennootschapsrecht voor je?
Ons advocatenkantoor helpt je graag verder bij al je vragen rondom het oprichten van een onderneming.
