Een paard kopen in het buitenland, of verkopen aan een buitenlandse koper, roept bij elke internationale paardenkoop twee vragen op: welk recht geldt en welke rechter beslist als het misgaat? Het antwoord hangt af van wat jullie in het contract kiezen en of de koper consument of ondernemer is. Laat dat vóór de koop toetsen door een advocaat hippisch recht, zodat je weet waar je staat.
Een internationale paardenkoop kan snel gaan: een video, een proefrit, een keuring en het paard staat op de trailer. Het overzicht vind je op onze pagina over hippisch recht; hier gaat het om de grensoverschrijdende kant.
Welk recht geldt als je een paard koopt in het buitenland?
In de eerste plaats het recht dat koper en verkoper kiezen. Kiezen jullie niets, dan geldt in de EU in beginsel het recht van het land van de verkoper. Koop je als particulier van een handelaar, dan kan het recht van jouw eigen land gelden.
Een paard is geen zaak, maar de regels over zaken gelden wel voor dieren (artikel 3:2a BW). Welk nationaal recht die koop beheerst, bepaalt binnen de EU de Rome I-verordening:
- Partijen mogen het recht kiezen, uitdrukkelijk of duidelijk blijkend uit het contract of de omstandigheden (artikel 3 lid 1).
- Zonder keuze geldt het recht van het land waar de verkoper zijn gewone verblijfplaats heeft (artikel 4 lid 1 onder a).
- Is de koop kennelijk nauwer verbonden met een ander land, dan geldt het recht van dat land (artikel 4 lid 3).
Wanneer geldt het Weens Koopverdrag bij een internationale paardenkoop?
Het Weens Koopverdrag (CISG) geldt als koper en verkoper in verschillende verdragsstaten zijn gevestigd, of als het internationaal privaatrecht naar het recht van een verdragsstaat leidt. Het geldt niet als de koper voor persoonlijk gebruik koopt en de verkoper dat wist of behoorde te weten.
Dat volgt uit artikel 1 lid 1 en artikel 2 onder a CISG. Nederland is verdragsstaat. Leidt Rome I naar Nederlands recht, bijvoorbeeld omdat de verkoper hier gevestigd is, dan kan het verdrag dus ook via artikel 1 lid 1 onder b gelden. Partijen kunnen het uitsluiten (artikel 6).
Geldt het verdrag, dan moet het paard ook geschikt zijn voor een bijzonder doel dat bij het sluiten uitdrukkelijk of stilzwijgend aan de verkoper bekend is gemaakt, tenzij de koper niet op diens deskundigheid vertrouwde of redelijkerwijs niet mocht vertrouwen (artikel 35 lid 2 onder b). Partijen kunnen anders afspreken. Hoe een gerechtshof het verdrag bij een dressuurpaard toepaste, lees je bij non-conformiteit van een paard.
Ben je consument of ondernemer bij de koop van een paard?
Je bent consument als je als particulier buiten je bedrijf of beroep koopt van een handelaar of ander bedrijf. Een amateurruiter die een recreatiepaard bij een handelaar koopt, is consument. Een stal of handelaar die voor zijn bedrijf koopt, is ondernemer.
Naar Nederlands recht is dat een consumentenkoop (artikel 7:5 lid 1 onder a BW), een koop tussen particulieren niet. Rome I wijst het recht van jouw land aan als de handelaar daar actief is of zich op dat land richt en de koop binnen die activiteiten valt (artikel 6 lid 1). Een rechtskeuze mag, maar ontneemt je niet de bescherming van de dwingende regels van dat land (artikel 6 lid 2). Anders gelden de gewone regels (artikel 6 lid 3).
| Particulier koopt van handelaar | Ondernemer koopt van ondernemer | Particulier koopt van particulier | |
|---|---|---|---|
| Recht zonder keuze | land van de koper, als de handelaar daar actief is of zich daarop richt (Rome I art. 6 lid 1); anders land van de verkoper | land van de verkoper (Rome I art. 4 lid 1 onder a) | land van de verkoper (Rome I art. 4 lid 1 onder a) |
| Weens Koopverdrag | niet bij persoonlijk gebruik dat de verkoper kende of behoorde te kennen (art. 2 onder a CISG) | ja bij verdragsstaten, tenzij uitgesloten (art. 1 en 6 CISG) | niet bij persoonlijk gebruik dat de verkoper kende of behoorde te kennen (art. 2 onder a CISG) |
| Rechter zonder forumkeuze | ook in je eigen land, als de handelaar zich daarop richt of bij koop op afbetaling (Brussel Ia art. 17 en 18) | woonplaats gedaagde of plaats van levering (Brussel Ia art. 4 en 7) | woonplaats gedaagde of plaats van levering (Brussel Ia art. 4 en 7) |
Ik begin bij de stukken: de advertentie, de website van de verkoper en de factuur. Daaruit lees ik af of je als consument of als ondernemer hebt gekocht en of de verkoper zich op jouw land richt. Dat bepaalt welk recht en welke rechter je hebt.
Welke rechter is bevoegd bij een internationale paardenkoop?
Zonder forumkeuze dagvaard je in de EU in het land van de wederpartij, of bij de rechter van de plaats waar het paard volgens het contract is of had moeten worden geleverd. Een consument kan een handelaar die zich op zijn land richt ook thuis dagvaarden.
De hoofdregel staat in artikel 4 lid 1 Brussel Ia: je wordt opgeroepen in het land van je woonplaats. Bij koop is ook de rechter bevoegd van de plaats in een lidstaat waar het paard volgens de overeenkomst is of had moeten worden geleverd, tenzij anders is afgesproken (artikel 7 punt 1 onder b). Een forumkeuze moet onder meer schriftelijk zijn of schriftelijk bevestigd, en is exclusief tenzij anders afgesproken (artikel 25 lid 1).
Koopt een consument van een handelaar die zich op zijn land richt, dan werkt dat anders. Bij koop op afbetaling of een lening ter financiering van de koop geldt die bescherming ook zonder dat richten (artikel 17 lid 1 onder a en b). De handelaar kan hem alleen dagvaarden in zijn eigen land (artikel 18 lid 2). Een vooraf gemaakte forumkeuze werkt alleen als zij de consument extra keuze geeft of beide partijen in hetzelfde land wonen (artikel 19); anders heeft zij geen gevolg (artikel 25 lid 4). Woont de wederpartij buiten de EU, bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk of de Verenigde Staten, dan bepaalt in beginsel het nationale recht van de rechter de bevoegdheid (artikel 6 lid 1). Zie ook de bevoegde Nederlandse rechter bij internationale geschillen.
Koop je een paard in Duitsland, België of verder weg, of verkoop je aan een buitenlandse koper? Laat de koop vooraf toetsen door een advocaat hippisch recht voordat het paard op de trailer staat.
Hoe snel moet je klagen over een gebrek bij een buitenlandse paardenkoop?
Snel en schriftelijk. Onder het Weens Koopverdrag meld je een gebrek binnen een redelijke termijn, uiterlijk binnen twee jaar na afgifte. Onder Nederlands recht klaag je binnen bekwame tijd nadat je het gebrek ontdekte of had moeten ontdekken; een consument die binnen twee maanden na ontdekking klaagt, is op tijd.
De koper moet het paard zo snel als mogelijk keuren of laten keuren, bij vervoer na aankomst (artikel 38 lid 1 en 2 CISG). Een gebrek meld je met opgave van de aard ervan, uiterlijk twee jaar na de feitelijke afgifte, tenzij dat strijdig is met een contractuele garantietermijn (artikel 39). Verzweeg de verkoper feiten die hij kende of niet kon missen, dan kan hij zich daar niet op beroepen (artikel 40).
Naar Nederlands recht is bij een consumentenkoop een melding binnen twee maanden na ontdekking tijdig (artikel 7:23 lid 1 BW). De vordering verjaart twee jaar na die melding (lid 2). Wat een keuring vóór de koop bewijst, lees je bij de aankoopkeuring van een paard.
Praktijkvoorbeeld: een springpaard van een Duitse handelaar
Een amateuramazone uit Utrecht koopt voor € 28.000 een springpaard bij een handelaar in Nedersaksen, die op een Nederlandstalige website adverteert en in Nederland levert. Zijn standaardcontract noemt Duits recht en een Duitse rechter. Drie maanden na de levering loopt het paard kreupel.
Zij koopt als consument van een handelaar die zich op Nederland richt. Valt de koop binnen die activiteiten, dan geldt zonder rechtskeuze Nederlands recht (Rome I artikel 6 lid 1), en de keuze voor Duits recht ontneemt haar de dwingende Nederlandse bescherming niet (lid 2). Het Weens Koopverdrag geldt niet, omdat de handelaar wist dat zij voor persoonlijk gebruik kocht (artikel 2 onder a CISG). De Duitse forumkeuze bindt haar niet (Brussel Ia artikel 19 en 25 lid 4); zij kan in Nederland procederen (artikel 18 lid 1). Had zij voor haar pensionstal gekocht, dan was zij ondernemer en lag het anders.
Dit is een hypothetisch voorbeeld ter illustratie, geen echte zaak.
Wat leg je vooraf vast bij een internationale paardenkoop?
Leg in het koopcontract vast welk recht geldt, welke rechter bevoegd is, of het Weens Koopverdrag geldt en of de koper als consument of ondernemer koopt. Zo ontdek je niet pas tijdens een geschil waar je moet procederen.
Wat er verder in hoort, zoals keuring, gebruik en plaats van levering, lees je in ons artikel over het koopcontract voor een paard. Over het risico onderweg gaat schade bij paardentransport.
Wanneer schakel je een advocaat hippisch recht in?
Het liefst vóór je tekent, want dan regel je recht en rechter nog zelf. Ben je al in een geschil, schakel dan in zodra de wederpartij je klacht afwijst of niet reageert, omdat de klachttermijnen doorlopen.
Bewaar advertentie, contract, facturen, keuringsrapport en berichten.
Gaat het na de levering mis, dan zet ik eerst de feiten en de keuring op een rij en schrijf ik de verkoper aan. Een afspraak over prijs of terugname zoek ik eerst; een procedure in een ander land is een middel, geen doel.
Hoe helpen wij je bij een internationale paardenkoop?
Wij werken in drie stappen.
- Recht, rechter en Weens Koopverdrag vaststellen.
- Het contract toetsen of opstellen, of bij een geschil de verkoper aanschrijven en onderhandelen.
- Procederen als een oplossing uitblijft.
Wij procederen voor cliënten in heel Nederland, in eerste aanleg en in hoger beroep. Ook kopers en verkopers uit Duitsland, België, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten kunnen bij ons terecht. Bel +31 20 210 31 38 of leg je situatie voor via de pagina advocaat hippisch recht.
Veelgestelde vragen over een paard kopen in het buitenland
Welk recht geldt als ik een paard koop in Duitsland?
Het recht dat jullie kiezen, anders in beginsel Duits recht als recht van de verkoper (Rome I artikel 4 lid 1 onder a). Koop je als particulier van een handelaar die zich op Nederland richt en valt de koop daarbinnen, dan geldt in beginsel Nederlands recht (artikel 6 lid 1).
Geldt het Weens Koopverdrag voor de koop van een paard?
Ja, tussen partijen in verschillende verdragsstaten of als het internationaal privaatrecht naar het recht van een verdragsstaat leidt (artikel 1 lid 1 CISG), tenzij uitgesloten (artikel 6). Niet bij koop voor persoonlijk gebruik die de verkoper kende of behoorde te kennen (artikel 2 onder a).
Kan ik een buitenlandse paardenhandelaar in Nederland dagvaarden?
Als consument wel, als de handelaar zich op Nederland richt en de koop daarbinnen valt, of bij koop op afbetaling (Brussel Ia artikel 17 lid 1 onder a en c en 18 lid 1). Anders kan dat als het paard volgens het contract in Nederland is of had moeten worden afgeleverd (artikel 7 punt 1 onder b).
Is een amateurruiter consument bij de koop van een paard?
Ja, als je als natuurlijk persoon buiten je bedrijf of beroep koopt van een bedrijfsmatige verkoper (artikel 7:5 lid 1 onder a BW). Koop je voor je stal, je handel of je beroep als ruiter, dan ben je ondernemer.
Primaire bronnen
- Burgerlijk Wetboek: artikel 3:2a, 7:5, 7:23
- Weens Koopverdrag (CISG), artikelen 1, 2, 6, 35, 38, 39 en 40
- Rome I-verordening (EG) nr. 593/2008, artikelen 3, 4 en 6
- Brussel Ia-verordening (EU) nr. 1215/2012, artikelen 4, 6, 7, 17, 18, 19 en 25
