De Hoge Raad heeft op 12 juli 2024 een belangrijke uitspraak gedaan over de interpretatie en afdwingbaarheid van mediationclausules in overeenkomsten. Deze uitspraak verduidelijkt de juridische status van dergelijke clausules en hun invloed op gerechtelijke procedures bij de civiele rechter, dan wel procedures bij een arbitrage-instituut. In de kern speelde de vraag: verplicht een mediationclausule tot mediation voor een procedure? Onze advocaat contractenrecht bespreekt de belangrijkste conclusies en betekenis van deze uitspraak.
Mediation of opstarten van een procedure?
Partijen nemen vaker mediationclausules op in algemene voorwaarden of contracten. Op deze manier creëren partijen een extra optie om buiten een civiele procedure bij de rechter, of via de weg van arbitrage, tot een oplossing te komen. De tekst van een dergelijke clausule kan op verschillende manieren worden ingestoken, en dus ook verschillende verplichtingen opleveren voor partijen. Bij de Hoge Raad speelde ook een zaak over een mediationclausule. Hier was de volgende clausule opgenomen, met de vraag of deze clausule verplicht tot mediation voordat een (arbitrage)procedure, of een kort geding, kan worden gestart:
“(…) Eventuele uit deze overeenkomst voortvloeiende geschillen tussen partijen zullen door partijen in eerste instantie via mediation worden opgelost. Mochten partijen deze geschillen niet aldus kunnen oplossen, dan zullen zij aan arbitrage (door één arbiter) worden onderworpen, met uitsluiting van de gewone rechter, tenzij de voorzieningenrechter ingeval van spoedeisend belang.”
De belangrijkste uitkomsten voor de praktijk zijn als volgt:
- Uitleg van de mediationclausule: De Hoge Raad oordeelt dat de inhoud en verplichting van een mediationclausule moet worden vastgesteld door uitleg van de specifieke clausule in kwestie.
- Mogelijke verplichting: Een mediationclausule kan partijen verplichten tot mediation voordat zij een juridische procedure beginnen, maar dit is niet altijd het geval.
- Niet-verplichtend karakter mogelijk: Een mediationclausule kan ook een niet-verplichtend karakter hebben, afhankelijk van de formulering en de bedoeling van partijen.
- Aanhouding van procedure: Als een mediationclausule verplicht tot mediation en een partij start een procedure zonder eerst te mediëren, kan de rechter op verzoek van de andere partij de procedure aanhouden om alsnog mediation te proberen.
- Geen automatische aanhouding: De rechter is echter niet verplicht om de procedure aan te houden. Factoren zoals spoedeisendheid of de zinloosheid van mediation kunnen een rol spelen bij deze beslissing.
Implicaties van de uitspraak
Deze uitspraak heeft belangrijke gevolgen voor de praktijk:
- Zorgvuldige formulering: Partijen moeten extra aandacht besteden aan de formulering van mediationclausules om hun bedoelingen duidelijk vast te leggen.
- Flexibiliteit voor rechters: Rechters hebben de discretie om te beslissen of een procedure moet worden aangehouden voor mediation, wat flexibiliteit biedt in de toepassing van mediationclausules.
- Balans tussen mediation en rechtspraak: De uitspraak erkent het belang van mediation, maar waarborgt ook het recht op toegang tot de rechter conform artikel 6 EVRM.
- Invloed op contractonderhandelingen: De uitspraak kan leiden tot meer discussie over de opname en formulering van mediationclausules in overeenkomsten.
Conclusie
De Hoge Raad heeft met deze uitspraak een genuanceerd standpunt ingenomen over mediationclausules. Hoewel dergelijke clausules partijen kunnen verplichten tot mediation, hangt de afdwingbaarheid af van de specifieke formulering en omstandigheden. Dit benadrukt het belang van zorgvuldige opstelling van mediationclausules en biedt tegelijkertijd flexibiliteit in de toepassing ervan binnen het rechtssysteem.
Advocatenkantoor gespecialiseerd in contracten en mediationclausules
Ons gespecialiseerde advocatenkantoor helpt u graag verder bij al uw vragen rondom mediationclausules. Wanneer u juridisch advies wilt inwinnen, dan biedt ons kantoor daartoe mogelijkheden. Wij zijn in heel Nederland actief en bieden ook support bij internationale vraagstukken. We hebben een sterk team van advocaten met als specialisatie contractenrecht. Onze advocaat commercial law Remko Roosjen geeft leiding aan dit team en we horen graag hoe we u het beste kunnen ondersteunen.
