Importeren uit China: partij tegengehouden door de douane

Gepubliceerd

Blog delen

WhatsAppLinkedIn

Importeren uit China wordt een juridische kwestie zodra de douane je partij tegenhoudt: dan gelden controles aan de buitengrens volgens Verordening (EU) 2019/1020 over markttoezicht en conformiteit van producten. Als advocaat product law bij MAAK Advocaten N.V. in Amsterdam leg ik uit wie wat controleert, welke stukken je moet kunnen tonen en wanneer je een advocaat laat meekijken.

In het kort

  • De douane schort de vrijgave op bij ontbrekende of twijfelachtige documentatie of ontbrekende merktekens en contactgegevens; vrijgave bewijst geen conformiteit (artikel 26 en 27 Verordening (EU) 2019/1020).
  • De vier werkdagen van artikel 27 gelden voor de markttoezichtautoriteit, niet voor jou; welke stukken je moet kunnen tonen, bepaalt de wetgeving voor jouw product.
  • Tegen een besluit onder de Warenwet staat bezwaar open binnen zes weken (artikel 6:7 Awb); laat een gespecialiseerde advocaat product law meekijken zodra er een besluit ligt.

Dit artikel gaat over de productkant van een tegengehouden zending, niet over invoerrechten, btw of de douaneaangifte. Zie voor de basis product op de Europese markt brengen, EU-gemachtigde en ons overzicht van product compliance.

Wie controleert je zending aan de buitengrens?

De douane, of een andere door de lidstaat aangewezen autoriteit, controleert producten die in het vrije verkeer worden gebracht, op basis van risicoanalyse (artikel 25 lid 1 en 3 Verordening (EU) 2019/1020). In Nederland werkt de douane volgens de toelichting samen met de NVWA.

Er is geen aparte CE-controle bij import: hoofdstuk VII (artikel 25 tot en met 28) geldt voor producten waarop Unierecht van toepassing is, voor zover dat Unierecht geen specifieke bepalingen bevat over de controle van producten die de markt van de Unie binnenkomen, dus ook buiten producten met een CE-markering (artikel 2 lid 2).

Volgens de nota van toelichting bij het Warenwetbesluit uitvoering markttoezichtverordening stelt de NVWA voor de productgroepen waarop zij toezicht houdt, zoals speelgoed en elektrisch materiaal, jaarlijks risicoprofielen op. De douane levert periodiek een overzicht van zendingen; de NVWA beslist welke zij inspecteert, op CE-merkteken, technische documentatie en conformiteitsverklaring of via monsters. Daarna volgt vrijgave of opschorting.

De douane schort op. De markttoezichtautoriteiten kunnen haar vragen op te schorten en beslissen of de opschorting blijft en of het product wordt geweigerd (artikel 26 lid 3, artikel 27 en 28). In de twee uitspraken hieronder nam de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het opschortingsbesluit, ambtelijk uitgevoerd door de NVWA.

Waarom houdt de douane je partij tegen?

De douane schort het in het vrije verkeer brengen op als documentatie ontbreekt of twijfelachtig is, merktekens of labels ontbreken, de CE-markering verkeerd is aangebracht of naam en contactgegevens van de marktdeelnemer ontbreken (artikel 26 lid 1 Verordening (EU) 2019/1020).

Ook een andere reden volstaat: aanleiding om aan te nemen dat het product niet conform is of een ernstig risico vormt (lid 1 onder e). Welke documentatie bij jouw zending hoort, volgt uit het Unierecht voor jouw product (lid 1 onder a).

Welke stukken moet je kunnen laten zien?

Dat bepaalt de wetgeving voor jouw product. Voor producten onder de wetgeving van artikel 4 lid 5 Verordening (EU) 2019/1020, zoals speelgoed, elektrisch materiaal en radioapparatuur, moet een in de Unie gevestigde marktdeelnemer de EU-conformiteitsverklaring en technische documentatie kunnen tonen.

Is de fabrikant niet in de Unie gevestigd, dan is dat de importeur of een gemachtigde, en zonder hen de fulfilmentdienstverlener (artikel 4 lid 2). Een fabrikant in China is geen importeur en kan geen gemachtigde zijn: beide moeten in de Unie zijn gevestigd (artikel 3 punt 9 en 12).

Die marktdeelnemer verifieert de verklaring en documentatie, houdt de verklaring beschikbaar voor de periode die de sectorwet voorschrijft en verstrekt op een met redenen omkleed verzoek alle informatie in een taal die de autoriteit gemakkelijk begrijpt. Zijn naam en contactgegevens staan op het product, de verpakking of een begeleidend document (artikel 4 lid 3 en 4). Bij de Laagspanningsrichtlijn houdt de importeur de verklaring tien jaar beschikbaar (artikel 8 lid 2 en 8 Richtlijn 2014/35/EU); elke sectorwet heeft een eigen termijn.

Voor consumentenproducten onder Verordening (EU) 2023/988 (de GPSR) gaat de importeur na dat het product aan de algemene veiligheidseis voldoet en houdt hij de technische documentatie tien jaar beschikbaar (artikel 11 lid 1 en 6); onder harmonisatiewetgeving gelden die artikelen niet (artikel 2 lid 1 onder b). Zie ook juridisch advies over CE-markering, conformiteitsbeoordeling en de GPSR.

Let ook op de taal. Bij elektrisch materiaal staan de contactgegevens en de instructies en veiligheidsinformatie van de importeur in elk geval in het Nederlands, en de informatie en documenten om de conformiteit aan te tonen in elk geval in het Nederlands of Engels (Warenwetbesluit elektrisch materiaal, artikel 5 lid 2 tot en met 4). Voor andere productgroepen kijk je in het uitvoeringsbesluit van jouw productgroep.

Let op: De douane vraagt om de conformiteitsverklaring en je leverancier stuurt een document dat je zelf niet hebt kunnen nalopen. Wie de aangifte indient, is verantwoordelijk voor de echtheid, juistheid en geldigheid van de ondersteunende documenten (artikel 15 lid 2 Douanewetboek van de Unie). Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland meekijken voordat je documenten doorstuurt of verklaart dat jij de verantwoordelijke bent.

Wat doe je in de eerste dagen als je partij vastzit?

Stel eerst vast wie de partij tegenhoudt, op welke grond en wie de aangifte deed. De termijn die telt, is de termijn die de douane je in haar verzoek stelt (artikel 15 lid 1 Douanewetboek van de Unie): Verordening (EU) 2019/1020 noemt voor jou zelf geen reactietermijn.

Een vastzittende partij komt met veel onrust: er staat een container, de klant wacht en elke dag kost geld. Mijn eerste stap is feitelijk: wie houdt het tegen, de douane of de NVWA, waarop is het gebaseerd, wie deed de aangifte en welke stukken liggen er? Dat beantwoord je in een uur. Daarna verzamel ik wat de toezichthouder kan vragen: de factuur, de transportdocumenten, de testrapporten, de conformiteitsverklaring en de technische documentatie, voor zover de wetgeving van jouw product die kent. Eén contactpersoon richting de toezichthouder, en geen haast met terugsturen of afvoeren voordat we weten wat er speelt.

Komt je partij na vier werkdagen vrij?

De vier werkdagen in artikel 27 Verordening (EU) 2019/1020 gelden voor de markttoezichtautoriteit, niet voor jou: verzoekt zij de douane niet binnen die tijd de opschorting te handhaven, dan komt het product weer in het vrije verkeer, mits alle andere formaliteiten zijn vervuld.

Voor jou als importeur noemt de verordening geen termijn; in de twee besproken uitspraken duurde een opschorting weken tot maanden. Vrijgave geldt niet als bewijs van conformiteit met het Unierecht (artikel 27, slotzin).

Kan de partij worden geweigerd of vernietigd?

Concludeert de markttoezichtautoriteit dat het product een ernstig risico vormt of niet conform is, dan wordt de vrijgave geweigerd en vermeldt de douane dat in haar systeem (artikel 28 lid 1 en 2 Verordening (EU) 2019/1020).

Vernietiging kent twee routes. Een aangewezen autoriteit mag een product dat een risico voor de gezondheid en veiligheid van eindgebruikers vormt vernietigen of onbruikbaar maken, als zij dat noodzakelijk en evenredig vindt (artikel 28 lid 4). Daarnaast kan de douane onder het Douanewetboek van de Unie bij gegronde redenen vernietiging eisen van goederen die bij haar zijn aangebracht (artikel 197). Een geweigerd product kan daarna voor een andere douaneregeling dan het vrije verkeer worden aangegeven, mits de markttoezichtautoriteiten zich daartegen niet verzetten (artikel 28 lid 3).

Elke week opslag kost geld, en tegelijk wil je niet te snel iets onomkeerbaars doen. Ik zet daarom een beslismoment: eerst vaststellen waarop de opschorting rust, een ontbrekend document, een label of een testresultaat, en dan kiezen. Een document of label los je op. Bij een testresultaat laat je tegenonderzoek doen. Zo geef je geen partij op die met één document of één tegenrapport vrij had kunnen komen.

Let op: Er ligt een besluit tot opschorting of weigering, je afnemer wacht en de opslag loopt door. Weigering volgt uit artikel 28 Verordening (EU) 2019/1020, vernietiging uit artikel 28 lid 4 of artikel 197 Douanewetboek van de Unie. Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland meekijken voordat je de partij laat afvoeren.

Wie is de aangever en wie draagt de kosten?

De aangever is degene die de douaneaangifte in eigen naam doet of namens wie zij wordt gedaan (artikel 5 punt 15 Douanewetboek van de Unie). Hij draagt de kosten van vervoer naar de plaats van onderzoek en van onderzoek en monsterneming (artikel 189 lid 1) en is in beginsel in de Unie gevestigd (artikel 170 lid 2). De kosten van vernietiging op grond van artikel 28 lid 4 Verordening (EU) 2019/1020 komen voor degene die het product aangeeft; bij vernietiging op grond van artikel 197 draagt de houder van de goederen ze. Hoe je dat met leverancier en afnemer verdeelt, hangt af van je afspraken, bijvoorbeeld in je importeurscontract en in de Incoterms.

Welke rechtsmiddelen heb je tegen een opschorting?

Tegen een besluit van de minister onder de Warenwet staat bezwaar open, binnen zes weken (artikel 7:1 en 6:7 Awb). Daarna volgt beroep bij de rechtbank Rotterdam en hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (bijlage 2 bij de Awb).

Voor beschikkingen van de douane onder de Algemene douanewet loopt de route via de rechtbank Noord-Holland en een gerechtshof (artikel 8:2 Algemene douanewet; bijlage 2 Awb). Beroep schort de tenuitvoerlegging van een douanebeschikking niet op, behoudens artikel 45 lid 2 Douanewetboek van de Unie (gegronde reden voor strijd met de douanewetgeving, of onherstelbare schade). Een voorlopige voorziening vraag je bij de voorzieningenrechter (artikel 8:81 Awb).

Welke route geldt, hangt af van wie het besluit neemt en op welke wet het rust.

Eerst rustig lezen: wat is de grond en wie heeft het besluit genomen. Ik reageer namens het bedrijf met de stukken die er zijn en zeg erbij wat we nog laten onderzoeken, bijvoorbeeld een tegenonderzoek door een erkend lab. Een late of onvolledige reactie kost vaak meer dan een eerlijke reactie met een duidelijke planning. Staat er een besluit, dan maak ik bezwaar binnen zes weken en beoordeel ik of een voorlopige voorziening nodig is, zodat je partij niet op de uitkomst hoeft te wachten.

Let op: Je ontvangt een opschortingsbesluit van de minister onder de Warenwet, terwijl de partij nog staat. Bezwaar moet binnen zes weken (artikel 6:7 Awb), te rekenen vanaf de dag na bekendmaking (artikel 6:8 lid 1). Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland meekijken voordat je inhoudelijk reageert of bezwaar maakt, zodat die termijn niet verloopt.

Wat laat de rechtspraak zien?

De rechtbank Rotterdam liet op 18 juli 2024 de opschorting van een zending grondboxen in stand: de importeur betwistte de uitkomsten van het onderzoek naar de veiligheid niet en de rechtbank vond de opschorting niet onevenredig (ECLI:NL:RBROT:2024:6616).

In een zaak over mondkapjes uit China oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven op 29 juli 2025 dat de opschorting uit 2021 onrechtmatig was, omdat het NVWA-onderzoek onzorgvuldig tot stand kwam en het besluit niet deugdelijk was gemotiveerd (ECLI:NL:CBB:2025:401). Op 16 december 2025 kende het College schadevergoeding toe (ECLI:NL:CBB:2025:671).

Dat besluit viel nog onder het oude regime (artikel 27 Verordening (EG) nr. 765/2008) en zegt niet dat opschortingen vaak onrechtmatig zijn; het laat wel zien dat de kwaliteit van het onderzoek ertoe doet.

Wat verandert er met het nieuwe douanewetboek?

Het huidige Douanewetboek van de Unie (Verordening (EU) nr. 952/2013) blijft gelden tot het nieuwe douanewetboek, Verordening (EU) 2026/2108, van toepassing wordt op 21 september 2027 (artikel 287 lid 2). Vanaf die datum moeten bij het in het vrije verkeer brengen onder meer de gegevens van de verantwoordelijke marktdeelnemer in de Unie op grond van artikel 4 Verordening (EU) 2019/1020 en artikel 16 Verordening (EU) 2023/988 worden verstrekt (artikel 109 lid 3 onder a).

Wanneer schakel je een advocaat in?

Zodra het gaat om een besluit, om geld of om een verklaring: de douane of de NVWA schort op of weigert, een partij dreigt te worden vernietigd, of je wilt kosten verhalen op je leverancier of afnemer (artikel 26 tot en met 28 Verordening (EU) 2019/1020).

Documenten opvragen bij je leverancier, een testrapport laten maken of een label corrigeren is technisch werk; dat doe je met je kwaliteitsafdeling, je inkoop of een testlab. Een advocaat heb je nodig zodra het over een besluit of over geld gaat: de vrijgave wordt opgeschort of geweigerd, er ligt een besluit waar je bezwaar tegen moet maken, de partij dreigt te worden vernietigd, of je wilt kosten en schade verhalen. Bij een besluit loopt een bezwaartermijn van zes weken; ik wil dat veiliggesteld hebben voordat het ergens anders over gaat. Wacht daar niet mee tot de partij al weken staat.

SituatieWat er op het spel staatWaarom een advocaat
De douane houdt je partij aan en vraagt om CE-documentenOpschorting (artikel 26 Verordening (EU) 2019/1020); je moet stukken kunnen tonen en verklaringen afleggenJe stukken en je verklaringen over je rol
De leverancier levert geen of onvolledige documentenJe kunt de stukken van artikel 4 lid 3 niet tonen; verhaal op je leverancier hangt af van je contractRolverdeling en verhaal in de keten, niet techniek
Er ligt een opschortings- of weigeringsbesluitBesluit onder de Warenwet: bezwaar binnen zes weken (artikel 6:7 Awb); weigering of vernietiging (artikel 28; artikel 197 Douanewetboek van de Unie)Termijnen en de inhoud van je eerste reactie

Mijn advies voor de volgende bestelling: weet vóór de eerste zending wie in de Unie de importeur is, wie de aangifte doet en wie welke documenten aanlevert. Leg bij je leverancier drie punten vast: hij levert de conformiteitsstukken en testrapporten vóór verscheping, meldt direct als er iets in het product wijzigt, en draagt de kosten als een partij door zijn documenten wordt tegengehouden. Een algemene garantie dat alles CE-conform is, tekent een leverancier snel en is achteraf zelden iets waard; concrete afspraken geven jou wat je op dat moment nodig hebt.

Hoe werkt MAAK Advocaten bij een tegengehouden partij?

Wij treden op voor importeurs en ondernemers die onder eigen merk in China laten maken: rol, contract met leverancier en afnemer, contact met de douane en de toezichthouder, bezwaar en beroep. De douaneaangifte en de invoerrechten vallen buiten onze dienstverlening. Bij vermoeden van namaak gaat het om een andere regeling: zie bestrijding van namaakproducten, de dwangarbeidverordening en onze wetgevingskalender productrecht.

Veelgestelde vragen over importeren uit China

Wie controleert een zending uit China aan de buitengrens?

De douane, of een andere door de lidstaat aangewezen autoriteit, op basis van risicoanalyse (artikel 25 lid 1 en 3 Verordening (EU) 2019/1020). In Nederland werkt de douane volgens de nota van toelichting samen met de NVWA, die voor de productgroepen waarop zij toezicht houdt beslist welke zendingen zij inspecteert.

Wat moet ik kunnen laten zien als de douane mijn partij tegenhoudt?

Dat bepaalt de wetgeving voor jouw product. Voor producten onder artikel 4 lid 5 Verordening (EU) 2019/1020 gaat het om de EU-conformiteitsverklaring en technische documentatie van de in de Unie gevestigde marktdeelnemer, met naam en contactgegevens op product, verpakking of begeleidend document (artikel 4 lid 3 en 4).

Komt mijn partij binnen vier werkdagen vrij?

De vier werkdagen in artikel 27 Verordening (EU) 2019/1020 gelden voor de markttoezichtautoriteit, niet voor jou. De verordening noemt voor de importeur geen reactietermijn; de termijn die de douane je stelt, telt (artikel 15 lid 1 Douanewetboek van de Unie).

Kan de douane mijn partij vernietigen?

Op twee manieren. Een aangewezen autoriteit mag een product vernietigen dat een risico voor de gezondheid en veiligheid van eindgebruikers vormt, als zij dat noodzakelijk en evenredig vindt (artikel 28 lid 4 Verordening (EU) 2019/1020); de kosten komen voor degene die het product aangeeft. De douane kan daarnaast bij gegronde redenen vernietiging eisen (artikel 197 Douanewetboek van de Unie), op kosten van de houder van de goederen.

Wanneer schakel je een advocaat in bij een tegengehouden partij?

Zodra er een besluit ligt, geld op het spel staat of je een verklaring moet afgeven. Bij een besluit onder de Warenwet loopt een bezwaartermijn van zes weken (artikel 6:7 Awb). Laat een gespecialiseerde advocaat product law in Nederland meekijken voordat je reageert of tekent. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam beoordelen wij de stukken, het contract en de termijnen.

Primaire bronnen

Zit je partij uit China vast bij de douane, of ligt er een besluit van de NVWA? Leg je situatie aan mij voor via de pagina advocaat product law, het liefst met de factuur, de transportdocumenten, de conformiteitsstukken en je afspraken met leverancier en afnemer. — Martin Krüger

Blijf op de hoogte van onze nieuwsberichten en events
Over welke onderwerpen wil je updates ontvangen?
Wie ben je?
In welke branche of sector ben je actief? (optioneel)

Waar ben je naar op zoek?