Sectorspecifieke productregels bepalen per product welke EU-regeling geldt, wie in de keten de plicht draagt en op welk moment die ingaat. Bij MAAK Advocaten N.V. in Amsterdam helpen wij fabrikanten en importeurs vaststellen welke regeling voor hun product telt en wie in hun keten aan zet is. Dit overzicht zet de sectoren naast elkaar.
Welke sectorspecifieke productregels bestaan er in de EU?
Er is geen algemeen CE-regime voor alles. Welke regel geldt, hangt af van het soort product. Voor speelgoed, levensmiddelen, motorvoertuigen, medische hulpmiddelen, bouwproducten en cosmetica bestaat een eigen EU-regeling, zoals Verordening (EU) 2018/858 voor motorvoertuigen.
| Sector | Regeling | Wie draagt de plicht | Kantelpunt | Verdieping |
|---|---|---|---|---|
| Speelgoed | Verordening (EU) 2025/2509; tot en met 31 juli 2030 Richtlijn 2009/48/EG (in Nederland het Warenwetbesluit speelgoed 2011) | Fabrikant, importeur, distributeur | Verordening van toepassing vanaf 1 augustus 2030 | veiligheidseisen voor speelgoed en de Speelgoedrichtlijn |
| Levensmiddelen (traceerbaarheid en terugroepen) | Verordening (EG) nr. 178/2002 | Exploitant van een levensmiddelenbedrijf | Een niet-conform levensmiddel heeft de controle van de exploitant verlaten | voedselveiligheid en terugroepen |
| Motorvoertuigen | Verordening (EU) 2018/858 | Fabrikant is primaire adressaat van de terugroepplicht; importeur en distributeur hebben eigen plichten | Importeur of distributeur die onder eigen naam of merk verkoopt, geldt als fabrikant | typegoedkeuring van voertuigen |
| Medische hulpmiddelen | Verordening (EU) 2017/745 | Fabrikant, importeur, distributeur | Zie de verdieping | de Verordening medische hulpmiddelen |
| In-vitrodiagnostica | Verordening (EU) 2017/746 voor in-vitrodiagnostica | Zie de verdieping | Zie de verdieping | de verordening voor in-vitrodiagnostiek |
| Bouwproducten | Verordening (EU) 2024/3110, die Verordening (EU) nr. 305/2011 vervangt | Zie de verdieping | Nieuwe verordening in de plaats van de oude bouwproductenverordening | de nieuwe verordening bouwproducten |
| Cosmetica | Verordening (EG) nr. 1223/2009 | De verantwoordelijke persoon is de kernrol | Zie de verdieping | juridisch advies over de cosmeticaverordening |
Voor andere sectoren, zoals textiel of schoeisel, bestaan eigen regelingen die dit overzicht niet behandelt.
Welke regeling geldt eerst: de sectorregeling of de algemene regels?
Een product valt eerst onder zijn eigen sectorregeling. Een speelgoedfabrikant kijkt naar de speelgoedregeling, een voertuigimporteur naar Verordening (EU) 2018/858. Heeft een product geen sectorregeling, dan lees je de algemene lijn over een product op de Europese markt brengen.
Dat is de kern van deze pagina: per product een andere regeling, een ander moment en een andere adressaat. Wie meerdere producten verkoopt, kan dus niet met één antwoord volstaan. De algemene lijn staat in ons overzicht van product compliance en in productregelgeving en CE-markering.
Hoe een sectorregeling zich verhoudt tot de algemene productveiligheidsregels, beoordeel je per product en per regeling.
Wie draagt in de keten de plicht: fabrikant, importeur of distributeur?
Dat verschilt per sector. Bij motorvoertuigen is de fabrikant de primaire adressaat van de terugroepplicht (Verordening (EU) 2018/858). Bij speelgoed zijn dat fabrikant, importeur en distributeur, vanaf 1 augustus 2030 onder Verordening (EU) 2025/2509; bij levensmiddelen de exploitant van een levensmiddelenbedrijf.
Motorvoertuigen. De fabrikant is de primaire adressaat van de terugroepplicht (artikel 14). Een importeur neemt corrigerende maatregelen onder toezicht van de fabrikant (artikel 17 lid 1); een distributeur heeft eigen plichten (artikel 19). Een fabrikant buiten de Unie wijst één in de Unie gevestigde vertegenwoordiger aan (artikel 13 lid 4). Een importeur is een in de Unie gevestigde persoon (artikel 3 punt 42): een bedrijf buiten de EU is dus geen importeur. Een importeur of distributeur die onder eigen naam of merk verkoopt, geldt als fabrikant (artikel 20).
Levensmiddelen. De artikelen 18 en 19 van Verordening (EG) nr. 178/2002 gelden voor de exploitant van een levensmiddelenbedrijf (artikel 3 punt 3).
Speelgoed, medische hulpmiddelen en cosmetica. Bij speelgoed zijn fabrikant, importeur en distributeur de adressaten, maar de plichten van de nieuwe verordening gelden pas vanaf 1 augustus 2030. De medische hulpmiddelenverordening kent plichten voor fabrikant, importeur en distributeur; de volledige rolverdeling hoort op de verdieping. Bij cosmetica is de verantwoordelijke persoon de kernrol in de sector.
Waar zit het kantelpunt per sector?
Per sector is dat een ander moment. Bij speelgoed in Verordening (EU) 2025/2509 is het 1 augustus 2030, bij levensmiddelen het moment dat een niet-conform product de controle van de exploitant verlaat, bij voertuigen verkoop onder eigen naam of merk.
Speelgoed. Verordening (EU) 2025/2509 betreffende de veiligheid van speelgoed en tot intrekking van Richtlijn 2009/48/EG is sinds 1 januari 2026 in werking, maar van toepassing vanaf 1 augustus 2030, met enkele bepalingen die eerder gelden. Tot en met 31 juli 2030 geldt Richtlijn 2009/48/EG, in Nederland uitgevoerd in het Warenwetbesluit speelgoed 2011. Speelgoed dat vóór 1 augustus 2030 volgens de richtlijn in de handel is gebracht, mag daarna nog op de markt worden aangeboden (artikel 57 lid 1). In de handel brengen betekent: voor het eerst op de markt van de Unie aanbieden. Het digitale productpaspoort bevat een verklaring dat de conformiteit is aangetoond (artikel 19). Meer staat in veiligheidseisen voor speelgoed en de Speelgoedrichtlijn.
Levensmiddelen. Bij Verordening (EG) nr. 178/2002 zijn de artikelen 18 en 19 van toepassing sinds 1 januari 2005. Artikel 18 vraagt traceerbaarheid: één stap terug (wie leverde aan mij) en één stap vooruit (aan wie leverde ik), en op verzoek gegevens voor de bevoegde autoriteiten. Artikel 19 gaat over een levensmiddel dat volgens de exploitant niet voldoet aan de voedselveiligheidsvoorschriften. Heeft het zijn controle verlaten, dan leidt hij onmiddellijk procedures in om het uit de handel te nemen en informeert hij de autoriteiten. Kan het product de consument hebben bereikt, dan informeert hij de consumenten en roept hij zo nodig terug. Uit de handel nemen is iets anders dan terugroepen. De tekst noemt geen termijn in uren of dagen; het woord is onmiddellijk. Lees verder over voedselveiligheid en terugroepen.
Motorvoertuigen. Verordening (EU) 2018/858 geldt sinds 1 september 2020. Het kantelpunt zit in de rol: wie onder eigen naam of merk verkoopt, krijgt de plichten van een fabrikant. Meer staat in typegoedkeuring van voertuigen.
Medische hulpmiddelen, bouwproducten en cosmetica. Verordening (EU) 2017/745 betreffende medische hulpmiddelen behandelen wij op de pagina over de Verordening medische hulpmiddelen; voor in-vitrodiagnostica lees je de verordening voor in-vitrodiagnostiek. Verordening (EU) 2024/3110 tot vaststelling van geharmoniseerde regels voor het in de handel brengen van bouwproducten en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 305/2011 vervangt de oude bouwproductenverordening; zie de nieuwe verordening bouwproducten. Voor cosmetica geldt Verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten; zie juridisch advies over de cosmeticaverordening. Datums en plichten per rol bespreken wij hier niet.
Weet je niet zeker onder welke regeling jouw product valt? Leg je situatie voor aan ons via onze pagina advocaat product compliance. Wij kijken met je mee naar welke regeling voor jouw product telt en wat je als eerste regelt.
Waar begin je als je niet weet welke regels gelden?
Begin bij het soort product en bij wie het in de EU in de handel brengt. Zoek daarna in de tabel de verordening of richtlijn voor jouw sector, bepaal je rol en leg per product vast welke regeling geldt.
- Stel vast welk soort product het is en wie het in de EU in de handel brengt.
- Zoek de sectorregeling in de tabel hierboven. Valt het product in geen van die sectoren, lees dan een product op de Europese markt brengen.
- Bepaal je rol: fabrikant, importeur, distributeur, exploitant of verantwoordelijke persoon, en wie in je keten de overige rollen heeft.
- Leg per product vast welke regeling geldt en lees de verdieping van die sector.
Mijn advies: pas als duidelijk is onder welke regeling het product valt, kijk je naar de rol van fabrikant, importeur en distributeur.
Mijn voorstel: maak één overzicht met alle producten en de regeling per product. Wie meerdere producten verkoopt, merkt dat de regelingen verschillen. Eén overzicht voorkomt dat je voor één product wel en voor een ander niet voorbereid bent.
Hoe ziet dat eruit voor een bedrijf met producten in twee sectoren?
Per product een andere regeling, een ander moment en een andere adressaat. Een bedrijf met speelgoed en levensmiddelen werkt voor het speelgoed tot en met 31 juli 2030 met Richtlijn 2009/48/EG (daarna met Verordening (EU) 2025/2509) en voor de levensmiddelen met Verordening (EG) nr. 178/2002.
Stel: een bedrijf verkoopt houten speelgoed en daarnaast een eigen lijn kinderkoekjes. Voor het speelgoed geldt tot en met 31 juli 2030 Richtlijn 2009/48/EG, in Nederland uitgevoerd in het Warenwetbesluit speelgoed 2011; de verordening is dan nog niet van toepassing. Voor de koekjes gelden de artikelen 18 en 19 van Verordening (EG) nr. 178/2002, met traceerbaarheid één stap terug en één stap vooruit en een eigen route als een product de controle van het bedrijf heeft verlaten. De regeling, het moment en de plicht verschillen dus per product.
Een fictief voorbeeld, geen zaak uit onze praktijk.
Wanneer schakel je een advocaat product law in?
Zodra het gaat om je rol in de keten, een contract met je afnemer of leverancier, of een recall of controle. Laat een advocaat product law meekijken voordat je iets toezegt; een meldplicht als artikel 19 van Verordening (EG) nr. 178/2002 wacht daar niet op.
Mijn advies: schakel een advocaat in als een afnemer de contractuele verantwoordelijkheid voor conformiteit bij jou legt, als je twijfelt onder welke regeling een product valt, en bij een recall of een controle in de keten.
Veelgestelde vragen
Geldt dit ook als ik buiten de EU zit?
Dat hangt af van je rol in de keten en van de sector. Bij motorvoertuigen wijst een fabrikant buiten de Unie één in de Unie gevestigde vertegenwoordiger aan (artikel 13 lid 4 Verordening 2018/858). Per sector staat de rolverdeling op de verdieping.
Mijn product valt tussen twee sectoren: wat nu?
Bedrijven nemen vaak aan dat de regels van het ene product ook voor het andere gelden. Stel per product vast welke regeling geldt en leg dat vast. Twijfel je onder welke regeling een product valt, laat dan een advocaat product law meekijken.
Wat geldt voor een product dat onder geen sectorregeling valt?
Dan lees je de algemene lijn over een product op de Europese markt brengen. Deze pagina behandelt alleen de sectoren in de tabel en gaat niet in op de algemene regels.
Is uit de handel nemen hetzelfde als terugroepen?
Nee. Voldoet een levensmiddel volgens de exploitant niet aan de voedselveiligheidsvoorschriften en heeft het zijn controle verlaten, dan vraagt artikel 19 van Verordening (EG) nr. 178/2002 onmiddellijk procedures om het uit de handel te nemen. Terugroepen volgt alleen bij mogelijk consumentenbereik, zo nodig.
Geldt de nieuwe speelgoedverordening al?
Voor fabrikanten, importeurs en distributeurs nog niet. Verordening (EU) 2025/2509 is sinds 1 januari 2026 in werking, maar van toepassing vanaf 1 augustus 2030, met enkele bepalingen die eerder gelden. Tot en met 31 juli 2030 geldt Richtlijn 2009/48/EG.
Wanneer schakel ik een advocaat in?
Als een afnemer de contractuele verantwoordelijkheid voor conformiteit bij jou legt, als je twijfelt onder welke regeling een product valt, en bij een recall of een controle in de keten. Bij MAAK Advocaten in Amsterdam kijken wij mee naar je rol, je contract en je dossier.
Juridisch kader en bronnen
Dit overzicht is gebaseerd op de volgende Europese regelingen. De namen verwijzen naar de tekst op EUR-Lex.
- Verordening (EU) 2025/2509 betreffende de veiligheid van speelgoed en tot intrekking van Richtlijn 2009/48/EG; artikelen 19 en 57.
- Verordening (EG) nr. 178/2002 (algemene levensmiddelenverordening); artikelen 3, 18, 19 en 65.
- Verordening (EU) 2018/858 betreffende de goedkeuring van en het markttoezicht op motorvoertuigen en aanhangwagens; artikelen 3, 13, 14, 17, 19, 20 en 91.
- Verordening (EU) 2017/745 betreffende medische hulpmiddelen.
- Verordening (EU) 2024/3110 tot vaststelling van geharmoniseerde regels voor het in de handel brengen van bouwproducten en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 305/2011.
- Verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten.
Valt jouw product onder een sectorregeling en weet je niet welke? Leg je situatie aan ons voor: bel 020 210 31 38 of stuur je vraag via de pagina advocaat product compliance, liefst met een beschrijving van het product, je rol in de keten en je contract met afnemer of leverancier.