Een domeinnaam geschil met een merkkaper kun je vaak zonder rechter oplossen. Voor een .nl-naam vraag je via de Geschillenregeling van SIDN om overdracht, voor een .com via de UDRP bij WIPO. Wil je ook een verbod of schadevergoeding, dan ga je naar de rechter. Als advocaat intellectueel eigendomsrecht bij MAAK Advocaten in Amsterdam help ik ondernemers hun domeinnaam terug te halen, via de route die het snelst werkt.
Dit artikel hoort bij intellectueel eigendomsrecht. Wat je verder tegen een merkinbreuk kunt doen, lees je bij acties tegen merkinbreuk.
Wanneer kun je een domeinnaam opeisen van een merkkaper?
Je kunt een .nl-domeinnaam opeisen als drie dingen samen vaststaan: de naam is gelijk aan je merk of handelsnaam of lijkt er verwarrend op, de houder heeft er geen recht op of legitiem belang bij, en hij registreerde of gebruikt de naam te kwader trouw.
Die drie voorwaarden staan in artikel 2.1 van de Geschillenregeling voor .nl-domeinnamen. Je recht moet naar Nederlands recht beschermd zijn: een merk, een handelsnaam of een geografische aanduiding. Een handelsnaam is de naam waaronder je onderneming wordt gedreven (artikel 1 Handelsnaamwet); die bewijs je met het gebruik ervan.
Kwade trouw blijkt volgens artikel 3.2 van de regeling bijvoorbeeld als de naam vooral is geregistreerd om hem aan jou of een concurrent te verkopen voor meer dan de registratiekosten, om jou te hinderen of je activiteiten te verstoren, of als hij internetgebruikers met gebruik van de verwarring naar een eigen site leidt. Voor .com, .org en andere generieke extensies stelt de UDRP vergelijkbare eisen, met één verschil: de naam moet te kwader trouw zijn geregistreerd én gebruikt (UDRP, paragraaf 4(a)). Bij SIDN is een van beide genoeg.
Of je zaak sterk is, hangt vooral af van het bewijs van kwade trouw en van de vraag of de houder een eigen belang kan aantonen. Gebruikte hij de naam al te goeder trouw voor een eigen aanbod voordat hij van het geschil wist, dan kan dat een legitiem belang opleveren (artikel 3.1 sub a). Jij moet aantonen dat zo’n belang ontbreekt.
Welke route kies je: SIDN, WIPO, .eu of de rechter?
Kies de route op basis van de extensie en van wat je wilt bereiken. Wil je alleen de naam terug, dan is een geschillenregeling meestal sneller en goedkoper. Wil je ook een verbod, een dwangsom of schadevergoeding, dan heb je de rechter nodig.
| Route | Extensie | Wat je kunt krijgen | Kosten van de instantie |
|---|---|---|---|
| Geschillenregeling SIDN (WIPO beslist) | .nl | Alleen overdracht aan jou (artikel 1) | € 1.500 voor 1–5 namen (bijlage 3, versie 1 januari 2023, stand 10-11-2026) |
| UDRP | .com, .net, .org en andere | Overdracht of doorhaling (paragraaf 4(i)) | USD 1.500 voor 1–5 namen bij één panellid (WIPO-tarieven, stand 10-11-2026) |
| ADR-procedure .eu | .eu | Herroeping, zo nodig overdracht (artikel 4 lid 4) | Tarief van de .eu-geschilleninstantie |
| Rechter | Elke extensie | Verbod met dwangsom, schadevergoeding, zo nodig overdracht | Griffierecht; in een merk- of handelsnaamzaak proceskosten volgens artikel 1019h Rv |
Voor .eu geldt Verordening (EU) 2019/517. Een .eu-naam die gelijk is aan of verwarrend lijkt op een naam waarop een recht bestaat, kan na een ADR- of gerechtelijke procedure worden herroepen en zo nodig overgedragen. Dat kan als de houder geen recht of legitiem belang heeft, óf als de naam te kwader trouw is geregistreerd of wordt gebruikt (artikel 4 lid 4).
De geschillenregelingen kennen geen kostenveroordeling. Wat je aan de instantie en aan juridische bijstand betaalt, blijft voor jouw rekening, ook als je gelijk krijgt (artikel 23.4 Geschillenregeling; UDRP paragraaf 4(g) en 4(i)). Bij de rechter kan de verliezer in een merk- of handelsnaamzaak worden veroordeeld in de redelijke en evenredige proceskosten van de ander (artikel 1019h Rv).
Mijn vuistregel: wil je alleen de naam terug, dan begin ik bij de geschillenregeling, op papier, zonder zitting en met vooraf bekende kosten. Trekt de kaper via die naam klanten weg of verkoopt hij er producten mee, dan kies ik de rechter. Alleen de rechter kan een verbod met dwangsom opleggen en de proceskosten bij de ander leggen.
Let op: een geschillenregeling geeft je alleen de naam. Leidt de kaper via jouw merk klanten naar zijn eigen webshop, dan loopt de schade door tot de overdracht is uitgevoerd, en een kostenveroordeling is uitgesloten (artikel 23.4 Geschillenregeling). Laat een gespecialiseerde advocaat intellectueel eigendomsrecht meekijken voordat je kiest tussen een eis bij WIPO en een kort geding.
Staat jouw merk in de domeinnaam van een ander? Laat je zaak beoordelen door een advocaat intellectueel eigendomsrecht.
Wat doe je als iemand je merk als domeinnaam heeft geregistreerd?
Leg eerst vast wie de houder is en wat er op de domeinnaam staat, met datum. Pak je merkinschrijving of het bewijs van je handelsnaam erbij. Reageer nog niet op een verkoopaanbod en stuur geen boze mail.
Dat voelt als iemand die met jouw naam op de gevel staat. Mijn advies: eerst vastleggen, dan pas onderhandelen. In de eerste dagen wil ik drie dingen zien:
- de WHOIS-gegevens en schermafdrukken van wat er op de domeinnaam staat, zoals een doorverwijzing naar een concurrent, een parkeerpagina met advertenties of een verkoopaanbod;
- je merkinschrijving, of het bewijs dat je je handelsnaam al gebruikte, met de datum waarop je begon;
- alle contact dat er al is geweest, zoals mails, aanbiedingen en reacties.
Met die drie stukken kies ik de route. Een aanbod om de naam aan jou of een concurrent te verkopen voor meer dan de registratiekosten kan laten zien dat de naam vooral daarvoor is geregistreerd. Dat is een aanwijzing voor kwade trouw (artikel 3.2 sub a Geschillenregeling; UDRP paragraaf 4(b)(i)). Wat je daarna doet, hangt af van wie de houder is: een onbekende kaper vraagt een andere aanpak dan een concurrent of een oud-zakenpartner.
Let op: reageer niet op een verkoopaanbod en betaal niets voordat het aanbod is vastgelegd en je rechten zijn beoordeeld. Zo’n aanbod boven de registratiekosten kan in de geschillenregeling laten zien dat de naam is geregistreerd om hem te verkopen, een aanwijzing voor kwade trouw (artikel 3.2 sub a). Laat een gespecialiseerde advocaat intellectueel eigendomsrecht meekijken voordat je de houder antwoordt.
Hoe verloopt een domeinnaamgeschil bij SIDN en WIPO?
Je dient een eis in bij het WIPO Arbitration and Mediation Center, dat SIDN voor .nl-geschillen heeft aangewezen. De houder heeft 20 kalenderdagen voor verweer. Voert hij verweer, dan volgt eerst kosteloze mediation. Zonder verweer, of als de mediation mislukt, doet een geschillenbeslechter schriftelijk uitspraak.
- Je dient de eis per e-mail in bij WIPO, volgens het formulier van de regeling (artikel 4.1). Vanaf de melding werkt SIDN niet mee aan overdracht of opheffing van de naam (artikel 6).
- De houder moet binnen 20 kalenderdagen na de aanvangsdatum verweer voeren (artikel 7.1). Zonder verweer betaal je binnen 10 kalenderdagen de kosten en beslist de geschillenbeslechter op basis van jouw eis (artikelen 7.4 en 10.3).
- Na verweer volgt mediation door SIDN, die binnen 30 kalenderdagen eindigt en met instemming van beide partijen twee keer kan worden verlengd (artikel 8.2).
- Mislukt de mediation, dan betaal je binnen 10 kalenderdagen de kosten en benoemt WIPO een geschillenbeslechter (artikelen 8.4 en 9.1). Die doet behoudens uitzonderlijke omstandigheden uitspraak binnen 14 kalenderdagen na sluiting van de schriftelijke procedure (artikel 14.2).
- SIDN werkt na 10 werkdagen mee aan de overdracht via jouw registrar, tenzij de houder in die periode een procedure bij de Nederlandse rechter is begonnen (artikel 20.1).
Hoger beroep tegen de uitspraak bestaat niet, maar beide partijen kunnen het geschil altijd aan de rechter voorleggen (artikel 21; zie ook de uitleg van SIDN over inbreuk op rechten). Hoe lang het in jouw geval duurt, hangt vooral af van de vraag of de houder verweer voert en of de mediation slaagt.
De geschillenbeslechter beslist op papier, dus wat niet in je eis staat, telt niet. Waar het in de praktijk misgaat, is het bewijs van kwade trouw. Je laat zien dat de naam op je merk lijkt, maar niet waarom de houder hem registreerde of hoe hij hem gebruikt. Daarom bouw ik de eis op rond de drie voorwaarden, met per voorwaarde het bewijs. Voert de houder verweer, dan neem ik de mediation serieus: een regeling is vaak het snelste einde.
Wat als een ex-partner of je webbouwer de domeinnaam op eigen naam heeft?
Dan draait het meestal om afspraken, niet om kwade trouw. Je vraagt overdracht op grond van de overeenkomst of omdat het vasthouden van de naam onrechtmatig is, zo nodig in kort geding.
Het recht op een domeinnaam is niet wettelijk geregeld. Volgens de Hoge Raad word je als rechthebbende beschermd tegen later gebruik van dezelfde of een overeenstemmende domeinnaam door een ander, als dat gebruik jegens jou onrechtmatig is of als daarvoor een contractuele grond bestaat (HR 11 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3554, r.o. 3.4.3). In de geschillenregeling ligt het juist lastiger. Wie de naam te goeder trouw gebruikte om producten of diensten aan te bieden voordat hij van het geschil wist, kan zich op een legitiem belang beroepen (artikel 3.1 sub a). Een ex-distributeur die jaren onder jouw merk verkocht, heeft dat argument.
Mijn eerste vraag is daarom niet “is het jouw merk?”, maar “wat hebben jullie afgesproken?”. Staat in de samenwerkings-, distributie- of webbouwovereenkomst wie de domeinnaam toekomt, of volgt het uit wie ervoor betaalde en voor wiens bedrijf hij werd gebruikt, dan vraag ik op die grond overdracht. Gebruikt de ex-partner de naam na het einde van de samenwerking voor een concurrerend aanbod, dan kan de geschillenregeling alsnog passen. Ondertussen houd ik je e-mail en website draaiende, desnoods op een tijdelijke naam.
Let op: loopt je e-mail via een domeinnaam die op naam van een ex-compagnon of webbouwer staat, dan bepaalt hij als houder wat er met die naam gebeurt zolang het geschil loopt. Of je in kort geding een voorlopige voorziening krijgt, hangt af van het spoedeisend belang (artikel 254 Rv). Laat een gespecialiseerde advocaat intellectueel eigendomsrecht meekijken zodra de samenwerking eindigt, niet pas als je mail stilvalt.
Wanneer stap je naar de rechter in plaats van naar SIDN?
Stap naar de rechter als je meer nodig hebt dan de naam: een verbod met dwangsom, schadevergoeding of een kostenveroordeling. Ook als de houder een eigen recht op de naam heeft, beslist de rechter. In spoedeisende zaken kan dat in kort geding.
De voorzieningenrechter kan in spoedeisende zaken een onmiddellijke voorziening geven (artikel 254 Rv); hoe dat verloopt, lees je bij kort geding. Als merkhouder kun je gebruik van een gelijk of overeenstemmend teken verbieden onder de voorwaarden van artikel 2.20 lid 2 BVIE. Met een handelsnaam treed je op tegen een verwarrende handelsnaam (artikel 5 Handelsnaamwet) of een handelsnaam die jouw merk bevat (artikel 5a Handelsnaamwet); meer daarover bij handelsnaamrecht.
Gebruikt de ander jouw handelsnaam niet als handelsnaam maar alleen in een domeinnaam, dan biedt artikel 6:162 BW aanvullende bescherming tegen later gebruik dat verwarring wekt (HR 11 december 2015, r.o. 3.4.2). Beschrijft de domeinnaam alleen wat je verkoopt, dan sta je zwak. Zo’n aanduiding mag in beginsel iedereen gebruiken, en ook verwarringwekkend gebruik is alleen onrechtmatig als er bijkomende omstandigheden zijn (r.o. 3.4.4).
Daarom raad ik af te procederen over een beschrijvende naam, of over een naam die de houder al jaren te goeder trouw voor een eigen bedrijf gebruikt. Dan bekijk ik met je of een andere extensie, een gesprek over overname of het beschermen van je merk je doel sneller haalt. Een domeinnaam kopen is soms goedkoper dan een procedure, maar doe dat pas als vastligt wat de houder vraagt.
De rechter verbiedt bij een merkinbreuk ook het gebruik van domeinnamen. In een kort geding waarin ik voor een Israëlische onderneming pleitte, gebood de voorzieningenrechter in Den Haag de wederpartij binnen twee dagen na betekening het gebruik van zes domeinnamen met het merk te staken, op straffe van een dwangsom; het was een verstekvonnis (Rechtbank Den Haag 22 augustus 2017, ECLI:NL:RBDHA:2017:9497). In een hoger beroep voor een Belgische merkhouder, waarin ik een van de advocaten was, verbood het Gerechtshof Amsterdam onder meer het gebruik van twee domeinnamen met het oudere merk, binnen zes maanden na betekening (Gerechtshof Amsterdam 19 juni 2018, ECLI:NL:GHAMS:2018:2032).
Praktijkvoorbeeld: een ex-distributeur houdt de .nl-naam vast
Stel: een Nederlandse fabrikant van tuinmeubelen werkte jaren met een distributeur, die de domeinnaam met het merk van de fabrikant op eigen naam registreerde. Na de opzegging leidt die naam bezoekers naar de webshop van een concurrent. Dit is een illustratie, geen echte zaak.
De distributeur gebruikte de naam eerst te goeder trouw voor de producten van de fabrikant; dat pleit in de geschillenregeling voor een legitiem belang (artikel 3.1 sub a). Het doorleiden naar een concurrent na de opzegging wijst juist op kwade trouw (artikel 3.2 sub d). De fabrikant legt de doorverwijzing vast, leest de distributieovereenkomst na en kiest: een eis bij WIPO voor de naam, of een kort geding als het doorleiden direct moet stoppen.
Wanneer schakel je een advocaat in?
Zodra je ziet dat iemand je merk of handelsnaam als domeinnaam gebruikt, en vóórdat je reageert op een verkoopaanbod of een oud-zakenpartner aanschrijft. Dan liggen het bewijs en de keuze van de route nog open.
Als advocaat intellectueel eigendomsrecht bij MAAK Advocaten in Amsterdam beoordeel ik in de eerste week je rechten, leg ik het gebruik vast en kies ik met je de route. Daarna stel ik de eis bij WIPO op, of de sommatie en zo nodig de dagvaarding in kort geding. Ik procedeer in kort gedingen en bodemprocedures, in eerste aanleg en hoger beroep. Jij kent je markt; de procedure nemen wij van je over.
Hoe werkt MAAK Advocaten bij een domeinnaamgeschil?
We beginnen bij je doel: de naam terug, het doorleiden stoppen of je schade vergoed krijgen. Daarna werken we in vier stappen.
- Je rechten en het gebruik van de domeinnaam vastleggen.
- De route kiezen: SIDN, UDRP, de .eu-procedure of de rechter.
- De eis bij WIPO, of een sommatie en zo nodig een kort geding.
- De overdracht laten uitvoeren via je registrar, of de uitspraak van de rechter handhaven, in eerste aanleg en hoger beroep.
Veelgestelde vragen
Wat kost een domeinnaamgeschil bij SIDN?
De instantie rekent € 1.500 voor één tot vijf domeinnamen en € 2.000 voor zes tot tien (bijlage 3 bij de Geschillenregeling, stand 10 november 2026). Je betaalt pas als de houder geen verweer voert of de mediation mislukt. Kosten van juridische bijstand komen erbij en worden niet vergoed, want de regeling kent geen kostenveroordeling.
Hoe lang duurt een domeinnaamgeschil bij SIDN?
De houder heeft 20 kalenderdagen voor verweer. Voert hij verweer, dan volgt mediation van hooguit 30 kalenderdagen, met instemming van beide partijen twee keer verlengbaar. Mislukt die, dan doet de geschillenbeslechter in de regel binnen 14 kalenderdagen na sluiting van de schriftelijke procedure uitspraak. SIDN voert een overdracht uit na 10 werkdagen (artikelen 7.1, 8.1, 8.2, 14.2 en 20.1).
Kun je in beroep gaan tegen een uitspraak in een SIDN-geschil?
Nee, de Geschillenregeling voor .nl-domeinnamen kent geen hoger beroep. Beide partijen kunnen het geschil wel aan de Nederlandse rechter voorleggen. Start de houder binnen 10 werkdagen na de uitspraak een procedure, dan voert SIDN de overdracht niet uit tot het geschil is opgelost (artikelen 20.1 en 21).
Wat is het verschil tussen de SIDN-regeling en de UDRP?
De SIDN-regeling geldt voor .nl en beschermt ook handelsnamen; de UDRP geldt voor .com en andere generieke extensies en gaat uit van merken. De SIDN-regeling levert alleen overdracht op, de UDRP overdracht of doorhaling. Bij SIDN is kwade trouw bij registratie of gebruik genoeg, bij de UDRP moeten beide vaststaan.
Wanneer schakel je een advocaat in bij een domeinnaamgeschil?
Schakel een advocaat in zodra je merk of handelsnaam in de domeinnaam van een ander opduikt, en vóórdat je op een verkoopaanbod reageert. Welke route werkt, hangt af van je rechten, het bewijs van kwade trouw en wie de houder is. Laat dat beoordelen door een gespecialiseerde advocaat intellectueel eigendomsrecht.
Primaire bronnen
- Geschillenregeling voor .nl-domeinnamen (SIDN, versie 1 september 2024): artikelen 1, 2.1, 3.1, 3.2, 4.1, 6, 7.1, 8.2, 8.4, 9.1, 10.3, 14.2, 20.1, 21 en 23.4
- Bijlage 3 bij de Geschillenregeling voor .nl-domeinnamen (versie 1 januari 2023): kosten
- SIDN, Maakt een domeinnaam inbreuk op jouw merk of handelsnaam?: geen hoger beroep, route via de rechter
- Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy (ICANN): paragraaf 4(a), 4(b), 4(g), 4(i) en 4(k)
- WIPO, Schedule of Fees for UDRP Cases
- Verordening (EU) 2019/517 betreffende het topleveldomein .eu: artikel 4 lid 4 (van toepassing sinds 13 oktober 2022, artikel 22)
- Artikel 2.20 BVIE: rechten van de merkhouder
- Artikel 1, artikel 5 en artikel 5a Handelsnaamwet: handelsnaam en verwarring
- Artikel 6:162 BW: onrechtmatige daad
- Artikel 254 Rv: kort geding
- Artikel 1019h Rv: proceskosten in IE-zaken
- Hoge Raad 11 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3554 (Artiestenverloning): r.o. 3.4.2–3.4.4
- Rechtbank Den Haag (voorzieningenrechter) 22 augustus 2017, ECLI:NL:RBDHA:2017:9497: gebod gebruik domeinnamen te staken
- Gerechtshof Amsterdam 19 juni 2018, ECLI:NL:GHAMS:2018:2032: verbod gebruik domeinnamen met het oudere merk
Staat jouw merk of handelsnaam in de domeinnaam van een ander? Leg je situatie aan mij voor: bel 020 210 31 38 of stuur je vraag via de pagina advocaat intellectueel eigendomsrecht. — Arnout Gieske
